تبلیغات
تنوع زیستی و طبیعت
 
تنوع زیستی و طبیعت
Biodiversity and Nature
درباره وبلاگ


تنوع زیستی به معنای قابلیت تمایز بین ارگانیسم های زنده از هر منبع شامل اکوسیستم های زمینی، دریایی و اکوسیستم های آبزی، همچنین شامل ترکیبات اکولوژی که بخشی از اکوسیستم ها را تشکیل می دهند، می باشد. تنوع زیستی علاوه بر آنکه نیازهای ضروری و اولیه انسان ها را نظیر خوراک، پوشاک و مسکن فراهم می آورد، سلامت و شادابی روح و جسم، رونق اقتصادی و پیشرفت روزافزون و همه جانبه ما را نیز تضمین می کند. روند رو به رشد تهدید این گنجینه حیات سیاست مداران و متفکران را به توجه بیش از پیش به این مقوله معطوف داشته است.

مدیر وبلاگ : شهرام صمدی خادم
نظرسنجی
چقدر با مبحث " تنوع زیستی " آشنایی دارید؟










نوع مطلب : تنوع زیستی، انقراض، تنوع زیستی ایران، گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، 
برچسب ها : تنوع زیستی، انقراض، اکوسیستم، زیستگاه ها، زیست بوم ها، تغییرات اقلیمی، گونه های گیاهی و جانوری،
لینک های مرتبط :



نقش دامپزشکی درسلامت محیط زیست وحراست ازتنوع زیستی  و بهبود کیفیت زندگی بشر بسیارحیاتی ومهم است. 

سازمان ملل متحد بمنظور تجلیل از حیات بر روی زمین و ارج نهادن بر تنوع زیستی و اهمیت و تاثیر حیاتی آن بر زندگی انسان ، سال 2010 میلادی را بعنوان سال جهانی تنوع زیستی نامگذاری نموده است و بدینوسیله از جهانیان جهت انجام اقدامی بمنظور حفظ گوناگونی حیات بر کره زمین  دعوت کرده است . انسان بعنوان بخشی از طبیعت  ، سرنوشتش با سرنوشت حیات سایر موجودات زنده ساکن در این سیاره از جانوران گرفته تا گیاهان و محیط زیست پیرامونش دارای پیوندی ناگسستنی است . در واقع تهیه بسیاریاز ضروریات زندگی بشر مانند غذا ، سوخت و داروها بدون بهره گیری از انواع موجودات زنده امکان پذیر نمی باشد . بعضی از فعالیتهای انسان در بسیاری از نقاط جهان موجب صدمه به محیط زیست و کاهش توان موجودات زنده در ادامه بقاء و باعث تشدید روند نابودی برخی از موجودات ارزشمند کره زمین شده است در پی آن توانایی های زیستی انسان در برابر تهدیدات و خطرات محیطی دچار نقصان و اختلال گردیده و در مقابل تهدیدی همچون «تغییر آب و هوا» دچار مشکلات جدی شده است.

نامگذاری سال 2010 میلادی به عنوان سال تنوع زیستی، به وسیله سازمان ملل متحد، می تواند جامعه جهانی را به سمت آگاهی از وضعیت موجود در محیط زیست خود سوق دهد و سبب شود به غفلت خود نسبت به مسائل کره زمین بیندیشد . تلاشهای انسان در مهار بیماری ها با وجود اینکه تا حد زیادی موجب موفقیت او در بهبود وضعیت بهداشت و سلامتش گردیده اما توجه بسیار او به توسعه در بخش ارتباطات و غفلتش نسبت به اهمیت حفظ محیط زیست پیرامونش باعث افزایش بروز بیماری های نوپدید و بازپدید  شده که سلامتی انسان ها را به خطر انداخته اند.

اینک به دلیل تاثیرات تنوع زیستی بر رفاه افراد و جامعه در تمامی مناطق جهان و به جهت اینکه اکنون این ثروت طبیعی به وسیله انسان ها در حال نابودی است ، سازمان ملل یک سال را به نام تنوع حیات نامگذاری کرده است.

کنوانسیون حفظ تنوع زیستی سازمان ملل متحد که در 5 ژوئن‌ 1992، در ریودوژانیروی برزیل با هدف حفظ تنوع زیستی ،استفاده پایدار از گونه های زیستی وسهیم شدن عادلانه وبرابر در منافع حاصل از کاربرد منابع ژنتیکی از جمله از طریق دسترسی مناسب به این منابع و انتقال صحیح تکنولوژی های مرتبط با در نظر گرفتن کلیه حقوق مربوط به آن منابع و تکنولوژی ها منعقد و در 29 دسامبر 1993 لازم الاجرا گردید .

آنچه که به طور واضح و روشن در متن این کنوانسیون به آن  اشاره و تأکید شده، عبارت است از :

–        حفظ ارزش‌ ذاتی‌ تنوع‌زیستی‌ وارزش‌های‌ اکولوژیکی‌، ژنتیکی‌، اجتماعی‌، اقتصادی‌، علمی‌، آموزشی‌، فرهنگی‌، بازآفرینی‌ وزیبایی‌ شناسانه‌ تنوع‌زیستی‌ واجزای‌آن‌ و همچنین اهمیت‌ تنوع‌زیستی‌ برای‌ تکامل‌ و حفاظت‌ از سیستم‌های‌ حفظ‌ حیات‌‌

–        برخورداری حق حاکمیت  کشورهای‌ جهان‌ برمنابع‌ زیستی‌ خود و مسئولیت حفظ‌ تنوع‌ زیستی‌ و استفاده‌ پایدار از منابع‌ زیستی‌ ، ضمن ابراز نگرانی از اینکه برخی فعالیتهای انسان که باعث کاهش تنوع زیستی میگردد از فقدان‌ کلی‌ اطلاعات‌ و دانش‌ مربوط‌ به‌ تنوع‌ زیستی منشاء می گیرد‌ و نیاز مبرم‌ به‌ توسعه‌ دارد

موضوعاتی که در سال جهانی تنوع زیستی مورد تعقیب قرار میگرند شامل موارد ذیل هستند :

-         افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت حفاظت از گوناگونی زیستی در سلامت انسان و ارتقای درک بشر از ارزش اقتصادی این تنوع زیستی

-         بالا بردن دانش عمومی نسبت به تهدیدات محیط زیست بمنظور محافظت از آن

-         تشویق سازمان ها و اشخاص به انجام فعالیتهای مستقیم و یا غیر مستقیم در زمینه حفاظت از تنوع زیستی

-         تجلیل از همکاران و شرکائی که در انجام این برنامه به موفقیت هایی دست یافته اند .

-         گزارش موارد و اقداماتی که در دستیابی به اهداف مورد نظر  دچار شکست شده اند .

-         مهیا کردن زمینه جهت برقراری ارتباط بین همکاران و شرکای برنامه




ادامه مطلب


نوع مطلب :
برچسب ها : تنوع زیستی، دامپزشکی، بیماری ها، سال تنوع زیستی، IUCN، تامین غذا، محیط زیست،
لینک های مرتبط :


تنوع زیستی کتابخانه حیات دنیا است و حفاظت از این کتابخانه وظیفه همگانی است که به  سرمایه گذاری مداوم به خصوص از طرف کسانی نیاز دارد که جای پای بزرگتری در دنیا بر جای گذارده اند.


جامعه در حال تحول

ما در حالی قرن ۲۱ را آغاز می کنیم که شاهد تغییرات بسیار مهمی در دنیای خود هستیم. در طول ۱۰۰ سال اخیر، جمعیت جهان چهار برابر شده است. درصد بالایی از جمعیت مذکور در حال حاضر در شهرها زندگی می کنند، کالاهای بیشتری در مقایسه با قبل به سراسر دنیا حمل و نقل می شود و تاثیر انسان بر محیط در قالب تغییرات آب و هوا، افزایش جمعیت و حتی تخریب لایه ازن کاملاً محسوس است.

تغییرات مشاهده شده که طیف وسیعی را در بر می گیرد به قرار ذیل است:
تغییرات تکاملی ( زمانیکه تغییری، بسیاری از تغییرات مرتبط را موجب می شود)؛
تغییرات تسریع شونده ( مانند منحنی رشد جمعیت)؛
تغییرات چرخه ایی (مانند لکه­های خورشیدی، جزر و مد و یا بازار سهام)؛
تغییرات پس رونده (زمانی که تغییرات در مسیری رو به عقب پست رفت دارند)؛
تغییرات فاجعه بار ( مانند جنگ و ....) .

در حالیکه شاهد این تغییرات  هستیم، ما نیز به عنوان یک گونه از رفاه بیشتری برخوردار شده ایم. از سال ۱۹۵۰، مصرف غلات ۴۰ % و مصرف گوشت گاو و گوسفند  ۲۶%  به ازاء هر نفر افزایش یافته است. مصرف سرانه ماهی دو برابر و مصرف سرانه چوب نیز به ازاء هر نفر به میزان یک سوم رشد داشته است. البته، افزایش مذکور به صورت یکسان توزیع نشده است و این امر به معنی آن است که تعدادی از مردم ثروتمند شده و با سرعتی بسیار بیشتر از دیگران از منابع استفاده می کنند. در شرایط  مذکور این سوال مطرح می شود که آیا افزایش مصرف منابع طبیعی و به تبع آن رفاه بیشتر انسان پایدار و یا حتی سودمند است؟

سودمندی بیشتر به علم اخلاق مربوط می شود، اما مسئله پایداری می تواند به صورت روشن تر مورد بررسی قرار گیرد. شاخصها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۱۰،  وسعت مراتع ۲۲% ، زمین های قابل آبیاری ۱۲% ، زمین های کشاورزی ۲۱% ، جنگلها۳۰% و تعداد انواع ماهی۱۰% به ازاء هر فرد کاهش خواهد یافت.  روند مذکور بیانگر آن است که دست یابی به پایداری به آسانی امکان پذیر نیست و سازگاری با تغییرات چالشی اساسی فراروی ما در دهه های آینده خواهد بود.


عکس العمل نسبت به تغییرات

عکس العمل دنیا در برابر تغییرات ایجاد شده چیست؟ مهمترین واکنش در این زمینه، کنفرانس سازمان ملل درزمینه محیط زیست و توسعه بود که در ریودوژانیرو برزیل در سال ۱۹۹۲ برگزار گردید. از جمله نتایج این کنفرانس می توان به تدوین  تعداد بسیار زیادی اسناد بین المللی از جمله کنوانسیون تنوع زیستی، معاهده تغییرات آب و هوایی و دستور ۲۱ اشاره نمود. مجموعه موافقت نامه­های مذکور به شکل گیری چارچوب بین المللی همکاری حفاظت از تنوع زیستی  منجر گردید.

شواهد حاکی از آن است که تنوع زیستی با سرعت فزاینده ای در معرض تهدید قرار گرفته است؛ به گونه ای که حدود ۲۵% ازپستانداران، ۱۲% از پرندگان، ۳۰% از ماهیها و بیش از ۱۵% از گیاهان در معرض انقراض قرار گرفته اند. در حالیکه موافقتنامه­های ریو دو ژانیرو به خصوص کنوانسیون تنوع زیستی،  اسناد مهمی محسوب  می شوند، اقدامات صورت پذیرفته با مفاهیم عالی بیان شده در اسناد، هماهنگی ندارد. به راستی موانع موجود کدامند و چه اقداماتی باید در جهت غلبه بر آنها صورت پذیرد؟

 

 

مراحل پیشنهادی به قرار ذیل است:


دخیل نمودن بخش­های مختلف در موضوع تنوع زیستی

در اکثر کشورها، تدوین استراتژی­های ملی تنوع زیستی و برنامه­های عمل به وزارتخانه­ها و یا سازمان­های محیط زیست و یا دیگر دستگاه­های حفاظتی مرتبط محول شده است. اگر چه این اقدام  از جهات مختلف مناسب و حتی لازم است، اما در جهت حفاظت واقعی از تنوع زیستی کافی نیست و لزوم تقویت  ابتکار عمل­ها ی مذکور از طریق انجام اقدامات در بخشهای دیگر مانند کشاورزی، جنگلداری، شیلات، گردشگری، بهداشت و درمان و یا حتی امور نظامی که به صورت عمده بر تنوع زیستی تاثیر می گذارند، احساس می شود.


ایجاد ارتباط شفاف­تر بین تنوع زیستی و موضوع جهانی شدن

جهانی شدن حقیقت گریز ناپذیر زندگی مدرن است ولی ارتباط آن با حفاظت از تنوع زیستی درسطوح بالای قدرت از جمله سازمان تجارت جهانی و سازمان­های تجارت به صورت کافی لحاظ نشده است. به عنوان مثالی در این زمینه می توان به تهدید رو به افزایش گونه­های مهاجم خارجی که موجب کاهش تنوع زیستی دنیا می گردد، اشاره نمود. هیچ دولتی که اقتصاد آن بر اساس سیستم تجارت جهانی پی ریزی شده است، تمایلی به محدود شدن تجارت آزاد ندارد. اما از آنجائیکه منافع حاصل از تجارت آزاد به بهای ایجاد تهدیدات مهم زیست محیطی تمام می شود، اتخاذ راه حل­هایی برای برخورد با ناکامی­های بازار ضروری است.


بسط تحقیقات 

در حالی که معلومات ما در بسیاری از زمینه های مهم بسیار ناقص است، دانش ما در زمینه حفاظت بیش از توان انجام اقدامات حفاظتی است. به علاوه به نظر می­رسد که تغییرات جهانی از جمله تغییرات آب و هوایی، جمعیت انسان­ها و رفتارهای اقتصادی ناشی از آن شتاب بیشتری گرفته است. سازگاری با تغییرات  مذکور به صورتی که از تنوع زیستی حفاظت نماید، نیاز به سرمایه گذاری قابل ملاحظه ای در امر تحقیقات دارد. از آنجائیکه قسمتی از منافع کسب شده  " اموال عمومی" محسوب می شوند، سرمایه گذاری تنها از طریق بخش خصوصی کافی نبوده و این امر نیازمند سرمایه گذاری عمومی است.


حمایت عمومی

حفاظت از تنوع زیستی تنها در صورت حمایت مردم از سیاست­ها و رفتارهایی که موجب تقویت حفاظت می­شود، امکان پذیر خواهد بود. در بسیاری از نقاط دنیا، جامعه مدنی کاملاً در موضوعات مربوط به امور حفاظت مشارکت دارد. اما هزینه تغییر اشکال نامناسب مصرف بسیار بیشتر از میزان سرمایه گذاریهای انجام شده در امر حفاظت بوده و بیانگر اولویت­های عمومی است. در جهت افزایش حمایت عمومی در زمینه حفاظت از تنوع زیستی چه عملی را می توان انجام داد؟ یکی از راه حل­های ارائه شده در این زمینه، منتفع نمودن حوزه گسترده­تری از حامیان بالقوه از طریق طبیعت گردی، ایجاد انگیزه برای کشاورزان و به کارگیری فن آوری پیشرفته است.


برنامه عمل تنوع زیستی

مفهوم تنوع زیستی کاتالیست موثری برای برنامه عمل محسوب می شود. تعداد بسیارزیادی از سازمان­های کمک کننده،  برنامه­های اختصاصی جدیدی را در زمینه معاهده تنوع زیستی تدوین نموده اند. سازمان تسهیلات محیط زیست جهانی، سرمایه قابل ملاحظه ای را بالغ بر حدود ۱۰۰ میلیون دلار آمریکا در سال تامین می نماید. کشورهای در حال توسعه نیز راهبردهای جدیدی را از طریق تدوین استراتژی­ها و برنامه عمل ملی تنوع زیستی اتخاذ می نمایند. در نتیجه، سیاستها و برنامه های جدید و مناسب تر تقریباً در تمام نقاط دنیا اجرا می شوند. اگرچه اقدامات مذکور برای توقف کاهش تنوع زیستی کافی نیست ولی زمینه را برای انجام اقدام موثر در آینده فراهم می سازد. یکی از اقدامات ضروری، بازنگری در یارانه­های اقتصادی است که رفتار های مخرب زیست محیطی را موجب می شود.


چگونگی کنترل

به طور خلاصه، کنوانسیون­های مصوب در کنفرانس ریو و به خصوص کنوانسیون تنوع زیستی، فرصت­های بسیار زیادی را در جهت مشارکت در حفاظت از تنوع زیستی در اختیار کشورها قرار داد. اقدامات دیگری که می توان در این زمینه انجام داد به قرار ذیل است:

- پذیرفتن اینکه تنوع زیستی شالوده پایداری است؛
- استفاده از ابزارهای اقتصادی در جهت تشویق رفتار مناسب زیست محیطی؛
- دخیل نمودن تنوع زیستی در کلیه استراتژی­ها و برنامه­های بخشی؛ و
- اطمینان از اینکه سیاست خارجی قادر به پاسخگویی به نگرانی­های زیست محیطی است.


Reference: Biodiversity in Perspective
 این نشانی پست الکترونیک دربرابر spambot ها و هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن شما نیازمند فعال بودن جاواسکریپت هستید
ترجمه: ویدا منتخب





نوع مطلب : تنوع زیستی، 
برچسب ها : حفاظت از تنوع زیستی جهان، تهدید تنوع زیستی، برنامه عمل تنوع زیستی،
لینک های مرتبط :

نسل ما وارث سنت نامباركی ست زیرا اولین نسلی است که پا به دنیایی گذاشته است که ثروت طبیعی آن که در واقع همان "تنوع زیستی" گونه­های آن است به سرعت در حال کاهش است.قسمت عمده ای از تنوع زیستی تا به حال ناپدید شده است. حیوانات و گیاهان با سرعتی حدود ۱۰۰۰ برابر سرعت نرمال از بین می روند و تعداد بیشتری نیز در معرض خطر می باشند. تخمین زده می­شود که یک چهارم کلیه حیوانات و گیاهان روی کره زمین در طی چند دهه آینده منقرض خواهند شد.

ما بر تارک ششمین موج بزرگ انقراض در تاریخ سیاره شکننده مان قرار گرفته­ایم. پنج موج قبلی میلیون­ها سال قبل از تکامل اولیه انسانها عمدتاً بوسیله اختلالات شدید آب و هوایی اتفاق افتاده است. می توان گفت که حداقل تعدادی از انقراض­ها بوسیله برخورد شهاب سنگ­ها با کره زمین اتفاق افتاده است ولی از آنجائیکه موج انقراض اخیر گونه­ها توسط ما انسان­ها- یکی از میلیون­ها گونه موجود در دنیا- بوقوع پیوسته است، منحصر به فرد محسوب می شود.

قطع درختان، تخریب تالاب­ها، جاده­سازی ، صید بی رویه و آلوده کردن اقیانوس­ها در کنار دیگر فعالیت­های تخریبی موجب کاهش تنوع زیستی گردیده است. نکته قابل تأمل این است که ما حتی اطلاع نداریم که چه چیزی را تخریب می­کنیم.  تصور می رود که بین ۱۳ تا ۱۴ میلیون گونه متفاوت در کره زمین وجود دارد، اما تا به حال کمتر از ۲ میلیون گونه از آنها شناسایی شده است و این در حالی است که تنها کسر کوچکی از گونه­های شناسایی شده به علت منافعی که در تولید غذا، داروها  و مواد مختلف دارند، مورد مطالعه قرار گرفته­اند. بدین سان ما انسان­ها کتابخانه بزرگی از دانش را حتی بدون باز کردن کتاب­ها می سوزانیم.

همانا این بلا گریبانگیر سیاره ما و خود ما شده است. در مورد اتفاقاتی که تاکنون حادث شده است، کار خاصی نمی توان انجام داد. اگرچه واضح است که ما انسان­ها حتی با به کارگیری تمام استعداد ذاتی خود از عهده بازآفرینی یک گونه ناپدید شده نیز بر نمی آئیم، اما می توانیم از توقف این تخریب عظیم اطمینان حاصل نمائیم. بیائید متعهد شویم که کودکان نسل­های آینده در وضعیتی وخیم تر از ما زندگی نخواهند کرد.


ما حتی از ندانسته هایمان اطلاع نداریم

انجمن کره زمین در سال ۱۹۶۸ اخطار داد که تخریب تنوع زیستی  از نظر شدت پس از جنگ هسته ای- گرمایی دومین خطری است که تمدن را تهدید می نماید.

اما واقعاً تنوع زیستی چیست؟

تنوع زیستی بیولوژیکی به معنی اختلاف بین تمام موجودات زنده دنیا اعم از میکروب­ها، حشرات، گیاهان ،حیوانات و انسان­ها و ارتباط آنها با یکدیگر است. تنوع زیستی زنجیره تنوع ژنتیکی، گونه ها و تنوع اکوسیستم زیست کره مشتمل بر اتمسفر، اکوسیستم­های آبی و پوسته زمین را در بر می­گیرد.

اگرچه اکثر دانشمندان توافق دارند که حدود ۱۳ میلیون گونه در دنیا وجود دارد، اما عده ای تعداد کل گونه­های موجود در دنیا را حدود ۱۰۰ میلیون گونه تخمین می زنند. تا به حال حدود ۱/۷۵ میلیون گونه شناسایی شده اند ولی تنها یک درصد گونه های دنیا تنها از نظر ارزش بالقوه برای انسانها مورد بررسی قرار گرفته اند و مطالعه­ای در زمینه اهمیت گونه­های مذکور در اکوسیستم­های دنیا صورت نگرفته است.

تنوع زیستی موجود در کره زمین با سرعتی بی سابقه در حال کاهش است. به عقیده بعضی افراد، تعداد گونه­ها با سرعتی حدود ۱۰۰۰ برابر روند طبیعی و یا بیش از آن در حال کاهش است و در صورتی که اقدامات لازم برای متوقف نمودن آن انجام نشود، روند مذکور شتاب بیشتری خواهد گرفت. تعدادی از دانشمندان تصور می کنند که نیمی از گونه های موجود در سال ۱۹۹۲، تا سال ۲۰۵۰ برای همیشه از بین خواهند رفت.

ما انسانها بزرگترین تهدید برای تنوع زیستی هستیم و زیستگاه­های طبیعی را آنقدر با سرعت تخریب می نمائیم که حتی در ارزیابی وسعت تخریب با مشکل مواجه می شویم. به عنوان مثال، جنگل­بانان در جنگلهای پر باران در شمال غربی ایالات متحده ، درختی را با تصور اینکه هرز گیاه است، سوزاندند. پس از سالها مطالعه و بررسی در سال ۱۹۹۱ مشخص شد که درخت سرخدار، در طی ۱۵ سال مهمترین داروی ضد سرطان بوده است. اما صدمه به زیستگاه تقریباً امید استفاده از آن برای درمان بیماران را از بین برد. این تنها یک مثال از ارزش طبیعت است. از آنجائیکه ما اکوسیستم­های بسیار زیادی را به سرعت تخریب می نمائیم، اطلاع صحیحی از ارزش واقعی آنها نداریم.

تعدادی از مهمترین تنوع­های بیولوژیکی دنیا در معرض تهدید شدید قرار دارند. تجزیه و تحلیل­های اخیر مشخص نموده است که ۷۵% پستانداران، پرندگان و دوزیستان در ۳۴ منطقه زندگی می کنند. این مناطق مهم که تعداد بسیار زیادی از گونه­های گیاهی، جانوری و حشرات دنیا را در بر می­گیرد تنها ۲/۳ درصد سطح سیاره ما را می پوشاند. در حال حاضر بسیاری از دولت­ها، گروه­ها و افراد در زمینه محافظت از این مناطق فعالیت می نمایند.

آیا این امر به معنی آن است که باید کلیه تلاش­هایمان را تنها در جهت محافظت از این مناطق صرف نمائیم؟ تعدادی از زیست شناسان این راهبرد را نادرست می دانند. از آنجائیکه اطلاع صحیحی از مخلوقات در دست نیست، تبدیل کاربری و یا تخریب زمین به صورت اتفاقی ممکن است نتایجی فراتر از درک ما به همراه داشته باشد.


تنوع زیستی

۱/ چرا باید از تنوع زیستی محافظت نمود؟

ما به تنوع زیستی که نتیجه میلیاردها سال تکامل است برای تامین غذایی که مصرف می کنیم، هوایی که تنفس می نمائیم و آبی که می آشامیم، وابسته هستیم. جنگلها و کشاورزی وابسته به تنوع زیستی است. حیوانات و گیاهان بدون وجود اکوسیستم­های متنوعی که نیازهای آنها را برآورده می نماید، قدرت ادامه حیات نخواهند داشت. تنوع زیستی پایه و اساس تمام موجودات زنده است و شبکه حیات را که همگی ما را حمایت می نماید، تشکیل می دهد.

همچنین تنوع زیستی تفاوت­های ژنتیکی بین گونه­ها را در بر می­گیرد. به عنوان مثال می­توان به  انواع مختلف محصولات و گونه های دام  که ذخایر غذایی را از آفات و بیماری­ها محافظت می نمایند، اشاره نمود.

وجه دیگر تنوع اکوسیستم­ها  در بیابان­ها، جنگلها، تالاب­ها، کوه­ها، دریاچه­ها، رودخانه­ها و زمین­های کشاورزی مشاهده می شود. در تمام اکوسیستم­ها موجودات زنده از جمله انسان جامعه­ای را تشکیل می دهند که در آن نه تنها با یکدیگر بلکه با هوا، آب و خاک محیط اطرافشان نیز در ارتباط هستند.


۲/ تغییرات آب و هوایی چگونه تنوع زیستی را تهدید می نماید؟

تغییرات آب و هوایی ( و یا گرم شدن زمین) موجب افزایش دما، بالا آمدن سطح دریاها، ایجاد تغییرات در الگوهای بارندگی و شرایط شدید آب و هوایی می شود که اخیراً به کرات شاهد آن هستیم (طوفان، خشکی و سیل). تغییرات طبیعی در آب و هوای جهان در طول ۱/۸ میلیون سال تغییرات مهمی را در طیف گونه­ها ایجاد کرده و ساختار جوامع بیولوژیکی، چشم اندازها و زیستگا­ها را تغییر داده است. موارد مذکور در چشم اندازی بسیار پراکنده تر از امروز و در غیاب فعالیت­های انسان صورت پذیرفت ولی در حال حاضر تغییرات آب و هوایی حاصل از فعالیت­های بشر با فشارهای حاصل از فعالیت­های انسانی ترکیب شده و موجب کاهش وسیع تنوع زیستی گردیده است.


۳/ آیا تنوع زیستی در توسعه مشارکت دارد؟

تنوع زیستی محصولات و خدمات زیادی را در جهت حمایت از زندگی ما تامین می نماید. طبیعت گردی، گیاهان دارویی و تولید محصولات از اکوسیستم­های کشاورزی و جنگل که در توسعه کشورها دخیل هستند، به تنوع زیستی وابسته هستند. کنوانسیون تنوع زیستی، موجب ارتقاء بهره برداری پایدار از تنوع زیستی گشته و از توان آن در جهت برآورده نمودن نیازها و آرمان های بشر در حال حاضر و آینده محافظت می نماید.


۴/ آیا از متنوع ترین مناطق بیو لوژیکی دنیا بیشترین محافظت صورت می پذیرد؟

خیر. قسمت اعظمی از تنوع زیستی که قصد محافظت از آن را داریم در خارج از مناطق حفاظت شده قرار دارند و بنا براین باید تمام تلاش خود را در جهت بهره برداری پایدار به کار بریم. از آنجائیکه زندگی میلیون­ها نفر وابسته به  تنوع زیستی است، هیچگاه نمی توانیم به تنهایی از تمام زمینه­های تنوع زیستی دنیا محافظت نمائیم.


۵/ آیا راهی برای محافظت از تنوع زیستی به صورت مصنوعی وجود دارد؟

محافظت از گونه­ها در خارج از زیستگاه­های طبیعی آنها در باغهای گیاه شناسی، باغ وحش­ها، آکواریوم­ها و بانکهای ژن صورت می­پذیرد. اگر چه این موارد به صورت موقت وضعیت ایده آلی را موجب می شود، اما به جز موارد بسیار حاد، احتمالاً مطلوب­ترین راه برای حفاظت از تنوع زیستی نیست.


۶/ چگونه می توانیم به حفظ تنوع زیستی در زیستگاه کمک نمائیم؟

راههای مختلفی برای این منظور وجود دارد:

  • از مواد زائد تجزیه شونده به عنوان کود برگ در باغ استفاده نمائید.
  • در جهت رشد انواع مختلفی از گیاهان محلی، حشرات و حیوانات کوچک، حداقل قسمتی از باغ خود را به صورت وحشی نگاه دارید.
  • از مواد شیمیایی در خانه و یا باغ به جای کود طبیعی  و یا راه­های طبیعی دفع آفات استفاده نکنید.
  • از مواد شیمیایی برای تمیز کردن منزل استفاده نکنید. از پاک کننده­های دوستدار طبیعت که موجب آلودگی منابع آبی و یا مسموم کردن حیات وحش نمی شود، استفاده نمائید.
  • غذاهای ارگانیك خریداری نمائید.
  • تولید زباله را كاهش داده و آن را بازیافت نمائید- استفاده از منابع را به حداقل رسانید.

 

منبع: تونزا مجله UNEPبرای جوانان

ترجمه: ویدا منتخب





نوع مطلب :
برچسب ها : تأثیر تنوع زیستی بر زندگی ما، اهمیت تنوع زیستی، تخریب محیط زیست، تعریف تنوع زیستی، تغییرات آب و هوائی، زیستگاه ها،
لینک های مرتبط :
لوگوی کنوانسیون تنوع زیستی

در دنیایی که به سرعت به سوی جهانی شدن پیش می رود، "تنوع زیستی" و یا به بیانی دیگرمدیریت منابع گرانبهای حیات، یکی از بزرگترین و مهم ترین چالشهای پیش روی بشر امروز به شمار می آید.

تنوع زیستی و یا به بیانی دیگر شبکه حیات منبعی است که خانواده ها، اجتماعات، ملتها و نسلهای آینده به آن وابسته هستند و همچنین حلقه اتصال بین ارگانیسم ها یی محسوب می شود که هر کدام از آنها در اکوسیستمی وسیعتر نقش خود را ایفا می نمایند.

اگرچه در طول تاریخ، تنوع زیستی همواره یکی از موضوعات مهم جوامع بشری بوده است ولی در دهه هفتاد، جلوگیری از تخریب محیط زیست و کاهش تعداد گونه ها و اکوسیستم ها منجر به شگل گیری تلاشهای جمعی گردید.

در سال ۱۹۷۲ کنفرانس سازمان ملل متحد در زمینه محیط زیست انسان که در استکهلم برگزار گردید به شکل گیری برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) منتهی شد. دولتها تعدادی از موافقتنامه های منطقه ای و بین المللی را در جهت مواجه با موضوعات مختلف امضاء نمودند که از جمله آنها می توان به موافقتنامه حفاظت از تالابها و همچنین موافقتنامه قانونمند نمودن تجارت بین المللی در زمینه گونه های در معرض خطر اشاره نمود. اگر چه توافقات مذکور به همراه موافقتنامه کنترل مواد شیمیایی سمی و کنترل آلودگی به کاهش موج تخریب کمک کرده است ولی در خنثی نمودن اثر آن توفیق چندانی نداشته است. به عنوان مثال می توان به اعمال تحریم بین المللی و یا اعمال محدودیتهایی در زمینه خرید و فروش حیوانات و گیاهان خاص و نادر اشاره نمود که موجب کاهش سطح برداشت بی رویه محصول و شکارغیر قانونی شده است.

در سال ۱۹۸۷، کمیسیون محیط زیست و توسعه (کمیسیون Brundtland) اعلام نمود که توسعه اقتصادی باید از نظر اکولوژیکی تخریب کمتری به همراه داشته باشد. در گزارش مهم این کمیسیون با عنوان "آینده مشترک ما" چنین آمده است : "بشر می تواند توسعه ای پایدار را در جهت پاسخ گویی به نیازهای زمان حال خود بدون تضعیف توانایی نسلهای آینده در برآورده نمودن نیازهایشان بنا نهد."


بر خلاف معاهداتی که پیشتر به تصویب رسیده بودند و حمایت از گونه ها و زیستگاههای خاص را مد نظر قرار می دادند، در کنوانسیون تنوع زیستی تصریح شده است که اکوسیستم ها، گونه ها و ژنها باید در جهت تامین منافع انسان به صورتی که موجب کاهش تنوع زیستی در بلند مدت نگردد، مورد بهره برداری قرار گیرند.

کنوانسیون همچنین بر اساس اصل پیشگیرانه به سیاستگذاران تذکر می دهد در مواردی که خطر کاهش شدید و یا فقدان تنوع زیستی وجود دارد نباید به دلیل نبود استدلالهای منطقی وعلمی در برطرف نمودن و یا کاهش تهدیدات، از انجام اقدامات اساسی خودداری نمایند.

در کنوانسون نیاز به مشوقهای اساسی درجهت حفاظت از تنوع زیستی مورد تائید قرار گرفته است. در نظر گرفتن مشوقهای مذکور منافع مهم زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی را به همراه خواهد داشت.

تعدادی از موضوعات مهمی که در معاهده به آنها پرداخته می شود، به قرار ذیل است:

• اختصاص مشوقهایی برای حفاظت و بهره برداری پایداراز تنوع زیستی؛
• دسترسی مستمر به منابع ژنتیکی؛
• دسترسی به تکنولوژی و انتقال آن از جمله بیو تکنولوژی؛
• همکاری فنی و علمی؛
• ارزیابی میزان اثرات زیست محیطی؛
• آموزش و تنویر افکار؛
• تامین منابع مالی؛
• ارائه گزارش ملی در زمینه فعالیتهای انجام شده در راستای اجرای تعهدات.


اهمیت تنوع زیستی

منافع حاصل از تنوع زیستی شامل همه انسانها می شود. منابع زیستی ستونهایی هستند که تمدن بر روی آنها بنا شده است. منابع طبیعی در صنایع و فعالیتهای متفاوتی مانند: صنایع کشاورزی، آرایشی، دارویی، کاغذ سازی، پرورش گیاه، ساخت و ساز و بازیافت مواد زائد کاربرد دارند. کاهش تنوع زیستی موجب تهدید ذخائر غذایی ، فرصتها ی گردشگری، منابع چوب، دارو و انرژی می شود و همچنین درعملیات اکولوژیکی مهم مداخله می نماید.

نیاز ما به اجزاء سازنده طبیعت که زمانی آنها را نادیده گرفتیم، اغلب مهم و غیر قابل پیش بینی است. با گذشت زمان برای درمان بیماریها و یا استفاده از ژنهای مقاوم گیاهان وحشی در محافظت ازمحصولات کشاورزی در مقابل آفات، به طبیعت پناه می بریم. به علاوه، ارتباطات گسترده دربین اجزاء مختلف تنوع زیستی، کره زمین را به زیستگاهی برای تمام انواع گونه ها، از جمله بشر تبدیل نموده است. سلامت ما و همچنین سلامت اقتصاد و جامعه انسانی ما به ذخائر مختلف حاصل از فعالیتهای اکولوژیکی مختلف که بسیار ارزشمند بوده و قابلیت جایگزینی ندارند وابسته است. این فعالیتهای طبیعی آنقدر متفاوت هستند که تقریباً نامحدود به نظر می رسند. به عنوان مثال، حتی در سطحی بسیار وسیع، جایگزین نمودن فعالیتهایی مانند کنترل آفات که توسط بسیاری از موجوداتی صورت می پذیرد که از یکدیگر به عنوان غذا استفاده می کنند (کنترل بیولوژیکی) و یا عمل گرده افشانی که توسط حشرات و یا پرندگان انجام می شود، تقریباً غیر ممکن است.

اکوسیستم محصولات و خدماتی را از قبیل موارد ذیل ارائه می نماید:

• تامین غذا، سوخت و الیاف؛
• تامین مواد ساختمانی؛
• پالایش هوا و آب؛
• سم زدایی و تجزیه مواد زائد؛
• پایدارنمودن و تعدیل هوای کره زمین؛
• تعدیل سیل، خشکی، تغییرات شدید آب و هوایی و شدت باد؛
• حاصلخیزنمودن خاک و امکان تجدید آن از جمله ایجاد چرخه غذایی؛
• گرده افشانی گیاهان و تعداد بسیار زیادی ازمحصولات کشاورزی؛
• کنترل آفات و بیماریها؛
• حفظ منابع ژنتیکی به عنوان عوامل اصلی ایجاد تنوع در محصولات کشاورزی،دام، دارو و ....؛
• تاثیرات فرهنگی وکمک به افزایش زیبایی محیط؛
• توانایی سازگاری گونه ها با تغییرات.


تنوع زیستی در معرض تهدید

زمانی که در مورد خطراتی که طبیعت را محاصره کرده است، تفکر می کنیم، اغلب متوجه خطراتی می شویم که دیگر مخلوقات را تهدید می نماید. کاهش تعداد حیوانات زیبایی مانند پاندا، ببر، فیل، نهنگ و گونه های مختلف پرندگان، توجه جهانی را به مسئله گونه های در معرض خطر معطوف کرده است. در دنیای امروز گونه ها با سرعتی ۵۰ تا ۱۰۰ برابر سرعت معمول از بین می روند و این روند به شدت رو به افزایش است. در حال حاضر حدود ۳۴۰۰۰ گونه گیاه و ۵۲۰۰ گونه حیوان (یکی از هشت گونه آن پرنده می باشند) با خطر انقراض روبرو هستند.

امروزه گنجینه ارزشمندی از گونه های گیاهی و جانوران اهلی که بشر در طول هزاران سال به منظور تامین غذا پرورش داده، رو به نقصان گزارده است. علت این امر را عمدتاً باید در کشاورزی به شیوه مدرن و تجاری که بر روی تعداد نسبتاً اندکی از محصولات کشاورزی تمرکز می نماید، جستجو نمود. حدود ۳۰% از حیوانات درمزارع در حال حاضر با خطر انقراض روبرو هستند.

در حالیکه کاهش تعداد گونه های منفرد توجه ما را به سوی خود جلب می نماید، پراکندگی، تخریب ونابودی جنگلها، تالابها، صخره های مرجانی و دیگر اکوسیستمها، بزرگترین تهدیدات فراروی تنوع زیستی به شمار می آیند. امروزه حدود ۴۵% از جنگلهای اولیه از بین رفته اند و این امر به صورت عمده در قرن گذشته صورت پذیرفته است. این حقیقت تلخ با در نظر گرفتن اینکه جنگلها زیستگاه اکثریت گونه های زیستی شناخته شده در کره زمین محسوب می شوند، نمود بیشتری می یابد.

علیرغم وجود مواردی از احیاء جنگلها، در تمام جهان و به خصوص در مناطق استوایی وسعت جنگلها به سرعت در حال کاهش است. در میان اکوسیستم های غنی حدود ۱۰% صخره های مرجانی از بین رفته اند و یک سوم بقیه نیز در ۱۰-۲۰ سال آینده از بین خواهند رفت. درختان حرا ساحلی نیز که زیستگاه گونه های بیشماری از جانوران آبزی و پرندگان و... محسوب می شوند، آسیب پذیر گردیده و نیمی از آنها تا به حال از بین رفته اند.

تغییرات آب و هوایی اتمسفر مانند تخریب لایه ازن و تغییرآب و هوا، وضعیت موجود را وخیم تر می نماید. در اثر نازک شدن لایه ازن ، میزان تابش اشعه های ماوراءبنفش B که برای سلولهای زنده مضر است به سطح زمین افزایش می یابد. گرم شدن کره زمین تغییراتی در زیستگاهها و پراکندگی گونه ها ایجاد نموده است. به گفته دانشمندان حتی یک درجه افزایش دمای میانگین کره زمین در زمان محدود تعداد بسیار زیادی از گونه ها را در معرض نابودی قرار می دهد و سیستمهای تولید غذا را نیز با اختلال جدی روبرو می سازد.

کاهش تنوع زیستی اغلب میزان و ایجاد اکوسیستم ها را کاهش داده و در نتیجه سبد کالاها و خدماتی که توسط طبیعت ایجاد شده و در اختیار ما قرار می گیرد را کوچکتر می نماید. کاهش تنوع زیستی، اکوسیستم را ناپایدار نموده و توانایی آن در مواجهه با بلایای طبیعی مانند سیل، خشکی، طوفان و یا مشکلاتی از قبیل آلودگی و تغییرات آب و هوا که توسط بشر ایجاد می شوند را کاهش می دهد. تا به حال هزینه های زیادی برای جبران خسارات ناشی از سیل و طوفان که در اثر از بین رفتن جنگلها شدت یافته است، صرف شده و انتظار می رود که گرم شدن زمین خسارات بیشتری را موجب شود.

کاهش تنوع زیستی به صور دیگر نیز مخاطره آمیزاست. هویت فرهنگی ملتها به شدت ازمحیط زیست آنها ریشه گرفته است. تصاویری از گیاهان وحیوانات به عنوان سمبل در پرچم، مجسمه و تمثالهایی که نماد فرهنگی جامعه را به تصویر می کشند،مشاهده می شوند.

در حالیکه کاهش تعداد گونه ها به صورت طبیعی اتفاق افتاده است، سرعت انقراض به علت فعالیتهای بشر شتاب فزاینده ای یافته است. اکوسیستم ها پراکنده و یا ناپدید شده اند و تعداد کثیری از گونه ها نیز در حال کاهش بوده و یا منقرض گردیده اند. بعد از انقراض نسل دایناسورها که در ۶۵ سال پیش به علت بلایای طبیعی به وقوع پیوست، ما انسانها بزرگترین بحران انقراض را ایجاد نموده ایم. این مسئله با توجه به وابستگی بشر به محصولات کشاورزی، دارویی و دیگر منابع زیستی و تجدید ناپذیر بودن انقراضها ی مذکور، تهدیدی برای سلامت انسانها محسوب می شود. علاوه بر اینکه ضعیف نمودن سیستم حمایتی زندگی تبعات بسیار وخیمی را به دنبال خواهد داشت، از بین بردن اشکال حیات ومحروم نمودن نسلهای امروز و آینده از حق حیات، عملی غیر اخلاقی محسوب می شود.

آیا ما انسانها قادرهستیم که از اکوسیتمهای موجود در جهان و گونه های ارزشمند آن وهمچنین میلیونها گونه دیگر که تعدادی از آنها غذا و داروی فردای ما را تامین می کنند، محافظت نمائیم؟ پاسخ به این سوال را باید در توانایی ما در همراستا نمودن نیازهایمان با توانایی طبیعت در تولید مواد مورد نیاز و بازگرداندن مواد زائد به چرخه طبیعت (بازیافت) جستجو نمائیم.


تنویر افکار و آموزش

مرحله گذار به توسعه پایدارنیازمند تغییر نگرش عمومی نسبت به بهره برداری قابل قبول از طبیعت است و این مهم تنها در صورتی که افراد از آگاهی، مهارت و تشکیلات لازم برای درک و پرداختن به موضوعات تنوع زیستی برخوردار باشند، انجام پذیر خواهد بود. دولتها و واحدهای اقتصادی باید در زمینه تامین نیروی انسانی و آموزش آنان سرمایه گذاری نموده و از دانشمندانی که با موضوعات تنوع زیستی در ارتباط هستند و می توانند راهنمائیهایی در زمینه تنوع زیستی ارائه نمایند، حمایت نمایند.

همچنین نیاز به تدوین برنامه بلند مدت تنویر افکار عمومی برای ایجاد تغییردر نحوه رفتار و نحوه زندگی و آماده نمودن جوامع در پذیرش تغییرات مذکور، احساس می شود. ارتقاء آموزش یکی از اهداف بیان شده در معاهده تنوع زیستی است.


نقش افراد در حفاظت از تنوع زیستی

اگرچه دولتها نقش رهبری را درحفاظت از تنوع زیستی و هدایت مشارکت فعال کلیه بخشهای جامعه بر عهده دارند، فعالیت میلیاردها انسان در حفاظت از تنوع زیستی و بهره برداری پایدار آن، بسیار تعیین کننده خواهد بود.

جوامع محلی که "مدیران بلافصل" اکوسیستم هایی محسوب می شوند که درآنها زندگی می کنند، تاثیر بسیار مهمی در جوامع بر جای می گذارند. بسیاری از پروژه ها که در سالهای اخیر انجام شده اند، مشارکت جوامع محلی را با مدیریت پایدار تنوع زیستی ، همکاری ارزشمند تشکلهای مردم نهاد و سازمانهای دولتی همگام نموده اند.

در نهایت شهروندان آخرین تصمیم گیرندگان در زمینه تنوع زیستی هستند که از طریق انتخاب دقیق محصولات خریداری شده و حمایت از سیاستهای دولتهای متبوع خود، جهان را به سمت توسعه پایدارهدایت می نمایند. اگرچه دولتها، شرکتها و دیگران، مسئولیت تنویر افکار عمومی را بر عهده دارند، ولی در نهایت تصمیمات "فردی" که میلیاردها بار در روز اتخاذ می شوند، تعیین کننده خواهد بود.


نتیجه گیری

اگرچه هنوز معاهده تنوع زیستی دوران طفولیت خود را سپری می نماید، ولی حضور و تاثیر آن کاملاً محسوس است. فلسفه توسعه پایدار، راهبرد اکوسیستم و تاکید بر روی ایجاد مشارکت، همگی درشکل گیری اقدام جهانی در زمینه تنوع زیستی موثر بوده اند. اطلاعات و گزارشاتی که دولتها گردآوری و با یکدیگر مبادله می نمایند، زمینه مناسبی برای درک چالشها و حل مشکلات خواهد بود.

فعالیتهای زیادی در پیش رو وجود دارد. مسیری که کنوانسیون تنوع زیستی کره زمین در قرن آینده طی می نماید، مهمترین آزمون ارزیابی میزان موفقیت آن خواهد بود. در شرایطی که امروزه رشد فزاینده جمعیت انسانها، تغییرات آب و هوا، تخریب لایه ازن و مواد شیمیایی مضر، گونه ها و اکوسیستم ها را به صورت جدی تهدید می نماید، در صورت عدم حفاظت موثر از تنوع زیستی ، کودکان امروز ، فردا در دنیایی محروم زندگی خواهند نمود.

راه حل جلوگیری از وقوع تراژدی مذکور توسط استراتژی جامع و جهانی تنوع زیستی ارائه گردیده است. در صورتی که دولتها، کلیه مفاد کنوانسیون را اعمال نمایند و حفاظت و توسعه پایدار تنوع زیستی را به عنوان یک اولویت اصلی قلمداد کنند، دستیابی به آینده ای روشن و ایجاد ارتباط جدید و پایدار بین بشر و طبیعت برای نسلهای آینده امکان پذیر خواهد بود.

 

گردآوری و ترجمه: ویدا منتخب

منبع : http://www.cbcz.ir





نوع مطلب :
برچسب ها : کنوانسیون تنوع زیستی، تنوع زیستی، CBD، سازمان ملل متحد، برنامه محیط زیست سازمان ملل، تهدید تنوع زیستی، تغییرات آب و هوایی، آموزش محیط زیست،
لینک های مرتبط :

پایان زمستان و آغاز بهار كه از آن به عنوان آغاز چرخه‌های طبیعت یاد می‌شود، از نظر هیجان‌انگیز بودن دست كمی از كشف تنوع گونه‌های زیستی ندارد كه همه ساله بر شمار آنها افزوده می‌شود. البته گرچه دانشمندانی كه همه ساله به گوشه و كنار جهان می‌روند و با استفاده از فناوری‌های مختلف اكتشافاتی و فیلمبرداری، گونه‌های جدید جانوری و گیاهی را شناسایی می‌كنند اما نكته نگران‌كننده این است كه همزمان از شمار تنوع این گونه‌ها كاسته می‌شود.

این كاسته شدن صرفا به دلیل نادر بودن بسیاری از گونه‌های جانوری و گیاهی و عدم نظارت و كنترل دائم بر محیط زندگی و رشد و نمو آنهاست. این وضعیت نگران‌كننده به جایی رسیده است كه اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت همه ساله فهرستی موسوم به فهرست قرمز منتشر می‌كند كه در آن طومار بلندبالایی از گونه‌های زیستی در حال انقراض نسل دیده می‌شود. در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی برای كاستن از سرعت نابودی این‌گونه آغاز شده است كه شاید یكی از كاربردی‌ترین آنها رصدخانه دیجیتالی مناطق محافظت شده (DOPA) محسوب می‌شود.

در سال‌های اخیر هزاران سازمان و نهاد در گوشه و كنار جهان دست به دست هم داده‌اند تا اقداماتی برای حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی زمین انجام دهند، اما مهم‌ترین چالشی كه فرا روی محققان در این تلاش بین‌المللی به چشم می‌خورد نحوه به اشتراك‌گذاری اطلاعات و همگرایی بیشتر در این زمینه است. مطالعات نشان می‌دهند اشتراك‌گذاری داده‌ها میان نهادهای مختلفی كه در زمینه حفاظت از گونه‌های مختلف جانوری و اكوسیستم‌های طبیعی فعالیت دارند بسیار محدود است و عمدتا معطوف به منطقه محصور شده‌ای از جهان می‌شوند. برای این‌كه تلاش‌های صورت گرفته برای حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی زمین مثمرثمر واقع شوند، نیاز است تا داده‌های محققان به زودی در اختیار دانشمندان قرار گیرد. ابتكار عملی كه تحت عنوان رصدخانه دیجیتالی مناطق حافظت شده آغاز شده است می‌تواند راه را برای دستیابی دانشمندان به درك بهتر و روشن‌تر از وضعیت لحظه به لحظه اكوسیستم‌های طبیعی سراسر جهان هموار كند. هدف اصلی از آغاز به كار این پروژه ایجاد همگرایی میان داده‌های مختلفی است كه از سوی نهادهای گوناگون در سراسر جهان تهیه و مورد بررسی قرار می‌گیرند. اطلاعاتی كه در این پروژه براساس ملاك‌های گوناگون تفكیك می‌شود در اختیار تصمیم‌گیرندگان كلان كشورهای مختلف جهان قرار می‌گیرد تا براساس یك سری ارزیابی‌های كلی، اقدامات لازم برای حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی و عمدتا در معرض خطر نابودی زمین صورت گیرد.

در سال‌های گذشته دانشمندانی كه در سازمان‌های مرتبط با حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی سراسر زمین فعالیت می‌كرده‌اند انبوهی از اطلاعات ارزشمند درخصوص انواع اكوسیستم‌های طبیعی به دست آورده‌اند. اكوسیستم‌های طبیعی مناطقی همچون جنوب شرق آسیا و منطقه آمازون و همچنین غرب و جنوب آفریقا از جمله مواردی است كه همواره مورد توجه دانشمندان قرار دارند. اما این اطلاعات به ‌طور مستقل به دست آمده و به دنبال آن به ‌طور مستقل نیز به كار گرفته می‌شده‌اند. این شیوه حفاظت از اكوسیستم‌های طبیعی چندان برطرف‌كننده نگرانی دانشمندان و حامیان محیط زیست نبوده است. اما با تكیه بر این ابتكار عمل جدید تمام این اطلاعات با یكدیگر در هم آمیخته می‌شوند. فلسفه ارائه این پروژه چیزی نیست جز حفاظت مؤثر از گونه‌های مختلف زیست محیطی و مدیریت اكوسیستم‌های طبیعی.

یكی از برنامه‌های اصلی این ابتكار عمل تلفیق اطلاعات به دست آمده از سراسر جهان با سیستم پردازش اطلاعات در مركز تحقیقات مشترك كمیسیون اروپاست. در این سیستم از داده‌های ارسالی برای طراحی و تولید نقشه‌های زیست محیطی متعلق به نقاط مختلف جهان استفاده می‌شود. در این نقشه‌ها نه تنها مناطق هشدار مشخص شده است بلكه شاخص‌های مختلفی نیز به نمایش گذاشته می‌شود. این ابتكار عمل در حقیقت نوعی سیستم یكپارچه هوشمند است كه قابلیت‌های متنوعی دارد.

امكان مدل‌سازی‌های گوناگون در آن و انعطاف‌پذیری كه درخصوص لحاظ كردن داده‌های مربوط به مناطق خارج از مرزهای تعیین شده اكوسیستم‌های طبیعی دیده می‌شود به دانشمندان این اجازه را می‌دهد تا درك روشن‌تری از فشارهای محیطی بر فاكتورهای تشكیل‌دهنده این اكوسیستم‌ها داشته باشند. به این ترتیب دانشمندان متوجه می‌شوند كه برخی نقاط به حفاظت بیشتر و سریع‌تری نیاز دارند و در عین حال اوضاع در دیگر اكوسیستم‌ها روال طبیعی خود را می‌گذراند. اما اطلاعاتی كه در این پایگاه بزرگ و یكپارچه اطلاعاتی قرار می‌گیرد صرفا برای بررسی دانشمندانی خاص نیست بلكه بسیاری از محققان و همچنین تصمیم‌گیرندگان كلان در مناطق مختلف جهان می‌توانند با مرور آنها تصمیم‌های مناسب و از جمله بودجه‌بندی‌های لازم برای حفاظت از اكوسیستم‌ها اتخاذ كنند. این داده‌ها از طریق وب‌سایت مخصوصی قابل دسترسی از هر نقطه از جهان است. این ابتكار عمل بین‌المللی تاكنون موفق نشان داده به ‌طوری كه پاسخگوی بسیاری از پرسش‌ها و نگرانی‌های موجود در سراسر جهان بوده است. در جریان برگزاری كنفرانس تنوع زیستی اتحادیه حفاظت از گونه‌های زیستی سازمان ملل كه در اكتبر سال 2010 برگزار شد، مسائل و پرسش‌های متعددی مطرح شد كه با استفاده از بانك اطلاعاتی موجود در رصدخانه دیجیتالی مناطق حافظت شده به بسیاری از آنها پاسخ داده شده است. داده‌هایی كه در بانك اطلاعاتی این رصدخانه وجود دارند همواره به روز می‌شوند در نتیجه دانشمندان می‌توانند با اطمینان خاطر درخصوص اكوسیستم‌های طبیعی و این نكته كه آیا واقعا در شرایط مناسبی قرار دارند یا نه ابراز نظر كنند. گذشته از آن اختصاص بودجه به مقوله حفاظت از گونه‌های زیستی ساكن در این اكوسیستم‌ها نیز به طور كاملا هدفمند صورت می‌گیرد.

این تلاش‌ها درحالی وارد مراحل تازه‌ای می‌شوند كه بر اساس گزارش اخیر صندوق حفاظت از حیات وحش ده‌گونه جانوری در معرض خطر انقراض قرار دارند كه ببرها در صدر این فهرست هستند. در این گزارش آمده است كمتر از 3200 ببر با نام علمی Panthera tigris در حیات وحش باقی مانده است. ببرها تنها كمتر از 7 درصد جمعیت اصلی گربه‌سانان را در اختیار دارند. در حالی كه طی 10 سال گذشته 40 درصد از جمعیت كل گربه‌سانان كاسته شده است. ادامه جنگل‌زدایی و قتل عام و كشتار بی‌رویه این حیوانات علت اصلی كاهش جمعیت این ببرها هستند. به طوری كه هم‌اكنون نسل ببرها در خانواده javan و Balinese در بخش‌هایی از آسیا منقرض شده است. به عقیده دانشمندان بالا آمدن سطح آب دریاها، بروز تغییرات ناخوشایند جوی و تغییر در عادات زندگی و زیستگاه‌ها باعث كاهش نسل این گربه‌سانان در مناطقی چون بنگلادش و هندوستان شده است. بنا بر این گزارش دومین گونه و یكی از مهم‌ترین گونه‌های در معرض خطر انقراض، خرس‌های قطبی هستند. این حیوانات كه عمدتا در قطب شمال زندگی می‌كنند و با نام علمی Ursus maritimus شناخته می‌شوند،‌ از قربانیان اولیه تغییرات جوی در جهان محسوب می‌شوند. این حیوان در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت IUCN قرار گرفته است و همچنین از جانب برنامه حفاظت از گونه‌های در معرض خطر انقراض آمریكا نیز محافظت می‌شود. این در حالی است كه اكثر خرس‌های قطبی شمالگان در صورت ادامه روند تغییرات ناخوشایند جوی تا كمتر از یك قرن آینده منقرض می‌شوند.


محمدرضا مصلحی

منبع : جام جم آنلاین - پنجشنبه 26 اسفند 1389






نوع مطلب :
برچسب ها : رصدخانه دیجیتالی برای حفاظت از تنوع زیستی، تنوع زیستی، حاظت از تنوع زیستی، گونه های گیاهی و جانوری، حفاظت اکوسیستم های طبیعی،
لینک های مرتبط :

 

امروزه حیات بر روی زمین با بحران جدی با ابعاد تاریخی و سیاره ای مواجه شده است . مصرف ناپایدار در بسیاری از کشورهای شمالی و وجود فقر و افزایش جمعیت در مناطق استوایی جزء دلایل عمده انهدام طبیعت و حیات وحش و محدود کننده ی تنوع زیستی محسوب می شود. پدیده انقراض گونه ها از جنبه های بحران تنوع زیستی می باشد که این امر پدیده ای برگشت ناپذیر می باشد. در حالی که انقراض یک روند طبیعی بوده ،اما تاثیرات بشری نرخ انقراض را تا هزار برابر میزان طبیعی آن افزایش داده است.
در جهانی که بودجه کافی برای حفاظت وجود ندارد، با توجه به تعدادی از گونه های تهدید شده با خطر انقراض ، شناسایی اولویت های حفاظت، حیاتی است و شناخت اینکه چه حوزه هایی اغلب برای حفاظت فوری از تنوع زیستی مهم است.
نقاط داغ تنوع زیستی (Biodiversity hotspots) ، شامل تعداد زیادی از گونه های بومی ویژه بوده، و دارای تهدید شدید بوده و در حال حاضر حداقل 70 درصد از گیاهان طبیعی اصلی خود را از دست داده اند. بیش از 50 درصد از گونه های گیاهی دنیا و نیز 42 درصد از کل گونه های مهره داران خشک زی در 34 نقطه حساس تنوع زیستی (Biodiversity hotspots) قرار دارند. لذا در لینک اول مطلب، نقشه پراکنش این نقاط و در لینک دوم، بصورت اختصاصی نقطه داغ تنوع زیستی مربوط به ناحیه ایرانی-آناتولی آورده شده است.

 

 




نوع مطلب :
برچسب ها : نقشه نقاط بحرانی تنوع زیستی در جهان، نقاط بحرانی تنوع زیستی در ناحیه ایرانی - آناتولی، تنوع زیستی، Biodiversity hotspots، پدیده انقراض گونه ها،
لینک های مرتبط :

 

 

The preservation of the environment, in which the present as well as the future generations have a right to flourishing social existence, is regarded as a public duty in the Islamic Republic. Economic and other activities that inevitably involve pollution of the environment or cause irreparable damage to it are therefore forbidden





نوع مطلب : قوانین و مقررات محیط زیست، 
برچسب ها : The 50th article of Constitution of the Islamic Republic of Iran، preservation of the environment، pollution of the environment،
لینک های مرتبط :

در جمهوری اسلامی حفاظت از محیط زیست، که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفه ی عمومی تلقی میگردد. از این رو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست و یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است.





نوع مطلب : قوانین و مقررات محیط زیست، 
برچسب ها : اصل پنجاهم قانون اساسی، حفاظت محیط زیست، آلودگی محیط زیست، تخریب محیط زیست،
لینک های مرتبط :


( کل صفحات : 6 )    ...   3   4   5   6   


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
تماس با ما
 
 
بالای صفحه