تبلیغات
تنوع زیستی و طبیعت - مطالب انقراض
 
تنوع زیستی و طبیعت
Biodiversity and Nature
درباره وبلاگ


تنوع زیستی به معنای قابلیت تمایز بین ارگانیسم های زنده از هر منبع شامل اکوسیستم های زمینی، دریایی و اکوسیستم های آبزی، همچنین شامل ترکیبات اکولوژی که بخشی از اکوسیستم ها را تشکیل می دهند، می باشد. تنوع زیستی علاوه بر آنکه نیازهای ضروری و اولیه انسان ها را نظیر خوراک، پوشاک و مسکن فراهم می آورد، سلامت و شادابی روح و جسم، رونق اقتصادی و پیشرفت روزافزون و همه جانبه ما را نیز تضمین می کند. روند رو به رشد تهدید این گنجینه حیات سیاست مداران و متفکران را به توجه بیش از پیش به این مقوله معطوف داشته است.

مدیر وبلاگ : شهرام صمدی خادم
نظرسنجی
چقدر با مبحث " تنوع زیستی " آشنایی دارید؟






در تمام قاره‌ها، طبیعت و رفاه انسان در معرض خطر قرار گرفته استکارشناسان جهانی IPBES هشدار دادند که کاهش مداوم حیات‌وحش، شرایط زندگی بشر را تهدید می‌کند.

 در همه جای این سیاره، کاهش تنوع‌زیستی ادامه دارد. «به‌طور قابل توجهی کاهش ظرفیت طبیعت باعث کاهش کمک به رفاه مردم می‌شود». اگر هیچ اقدامی انجام ندهیم و این فرآیند را معکوس نکنیم، «نه تنها آینده‌ای که ما می‌خواهیم، بلکه زندگی که هم اکنون داریم را نیز از دست خواهیم داد». این هشداری است که توسط ساختار سیاسی-علمی بین دولت‌ها در مورد تنوع‌زیستی و خدمات اکوسیستم (IPBES) هفته پیش داده شد.

این ساختار (IPBES) در سال ۲۰۱۲ با حمایت سازمان ملل تشکیل شده و در حال حاضر ۱۲۹ کشور عضو آن هستند، این ساختار با اشاره به هیأت بین‌دولتی تغییر آب و هوا «IPCC برای تنوع‌زیستی» نامیده می‌شود. مأموریت این ساختار این است که به‌طور منظم خلاصه‌ای از تجزیه و تحلیل دستاوردهای موجود در مورد تنوع‌زیستی (انواع فرم‌های زندگی بر روی زمین)، در خصوص اثرات و انقراض و اقدامات احتمالی برای حفظ آن را گزارش کند.

این گزارش فعلی، نتیجه کار عظیمی است که بیش از سه سال به‌طول انجامیده است. IPBES جهان را به چهار منطقه بزرگ تقسیم کرده است: آفریقا، آمریکا، آسیا و اقیانوس آرام ، اروپا و آسیای مرکزی، به جز قطب‌ها و اقیانوس‌ها. هر گزارش ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ صفحه بود که توسط بیش از ۵۵۰ کارشناس داوطلب از ۱۰۰ کشور جهان، از بیش از ۱۰ هزار نشریه علمی، از منابع دولتی و غیردولتی و دانش بومی تهیه شده است.

برای هر منطقه جغرافیایی، این تجزیه و تحلیل در یک گزارش با عنوانخلاصه‌ای برای تصمیم گیرندگاندر چهل صفحه تهیه گردیده است که بر روی کلمه به کلمه آن مذاکره شده و توسط نمایندگان کشورهای عضو رأی داده شده است. این سند، که یک نوع توافق سیاسی است باید به عنوان مبنایی برای عمل توسط دولت‌ها مورد توجه قرار گیرد.

در قلب بقای ما

به نظر می‌رسد تنوع‌زیستی و خدمات‌دهی طبیعت به انسان، برای بسیاری از ما فراتر از زندگی روزمره‌مان است. به گفته رئیس IPBES، رابرت واتسون، هیچ چیز نمی‌تواند بیش از حقیقت باشد. تنوع‌زیستی پایه غذایی ما، آب و انرژی ماست. آن‌ها نه تنها در قلب بقای ما، بلکه در فرهنگ ما، در هویت ما و لذت زندگی ما قرار دارند.

این رویکرد که معیارهای خدمات‌رسانی به بشر را در نظر بگیریم، می‌تواند محدود کننده باشد، بدون توجه به این‌که بقای تنوع‌زیستی به خودی خود دارای ارزش است. اما هدفِ چهار گزارش تهیه شده این است که افکار عمومی و تصمیم‌گیرندگان را در کاهش تنوع‌زیستی به این نکته جلب کند کهاقتصاد، امنیت غذایی، کیفیت زندگی و معیشت، مردم سراسر جهان را تهدید می‌کند“. هیچ کدام از مناطق مطالعه شده از سیر قهقرایی کاهش تنوع‌زیستی از پیش‌بینی‌های قبلی پروژه متفاوت نبودند.

آفریقا

اما آرچر محقق اهل جنوب آفریقا در این گزارش یادآوری می‌کند که “آفریقا آخرین مکان در زمین با طیف گسترده‌ای از پستانداران بزرگ است. اما هیچ‌گاه در گذشته گیاهان، ماهی‌ها، دوزیستان، خزندگان، پرندگان و پستانداران بزرگی مانند امروز وجود نداشتند که با یک‌سری از عوامل انسانی و طبیعی تهدید شوند”. حدود ۵۰۰ هزار کیلومتر مربع از اراضی آفریقا تاکنون در نتیجه جنگل‌تراشی، کشاورزی ناکارآمد، بهره‌برداری بیش از حد، فعالیت‌های معدنی، گونه‌های مهاجم و گرم شدن زمین تخریب شده است.

این در حالی است که در مناطق روستایی معیشت ۶۲% از ساکنان به سلامت محیط طبیعی اطراف محل زندگی آن‌ها بستگی دارد و تا سال ۲۰۵۰ جمعیت این قاره دو برابر خواهد شد و به ۲٫۵ میلیارد نفر خواهد رسید. این چالش بسیار بزرگ است: در اواخر قرن برخی از گونه‌های پستانداران و پرندگان ممکن است بیش از نیمی از جمعیت خود را از دست بدهند، و تولیدات دریاچه‌ها (در ماهی‌ها) از ۲۰ تا ۳۰ درصد به‌دلیل تغییرات آب و هوا کاهش یافته است.

آسیا و اقیانوسیه

در آسیا و اقیانوسیه تنوع‌زیستی با تهدید بی‌سابقه‌ای روبروست. از رخدادهای شدید آب و هوایی تا افزایش سطح دریاها و یا گونه‌های بیگانه مهاجم، شدت گرفتن کشاورزی، ماهی‌گیری بیش از ظرفیت و از دست دادن تنوع‌زیستی و افزایش زباله و آلودگی همه تهدیدهای این منطقه هستند. علی‌رغم برخی از موفقیت‌ها در حفاظت از این اکوسیستم‌های حیاتی مناطق حفاظت‌شده دریایی در ۲۵ سال به میزان ۱۴% افزایش یافته و پوشش جنگل‌ها در آسیای شمال شرقی به میزان ۲۳% افزایش یافته است- کارشناسان نگران هستند که این موفقیت‌ها کافی نبوده و کاهش تنوع‌زیستی و خدماتی که به ۴٫۵ میلیارد نفری که در این کشورها زندگی می‌کنند، متوقف گردد.

امروزه، ۶۰ درصد از گیاهان آسیا تخریب شده‌اند، تقریباً ۲۵% از گونه‌های اندمیک در معرض خطر هستند و ۸۰ درصد از رودخانه‌های این ناحیه توسط زباله‌های پلاستیکی، بیش از سایر نقاط جهان آلوده هستند. اگر شیوه‌های ماهی‌گیری با همین سرعت ادامه یابد، این منطقه دیگر ذخایر ماهی را تا سال ۲۰۴۸ نخواهد داشت. تا اواسط قرن حاضر ۹۰ درصد از مرجان‌های دریایی تخریب خواهد شد.

آمریکا

در قاره آمریکا، تأثیر تغییرات اقلیمی تا اواسط قرن تشدید و تبدیل به یک عامل مهم در کاهش ظرفیت تنوع‌زیستی در نتیجه تغییر کاربری زمین خواهد شد. جمعیت گونه‌های بومی این قاره پس از استعمار اروپایی‌ها، ۳۱ درصد کاهش یافته است و این روند می تواند در اواسط قرن به ۴۰ درصد افزایش یابد.

در ارتباط با حالت اصلی خود، بیش از ۹۵ درصد از جنگل‌های بلند آمریکای شمالی، ۵۰ درصد از علف‌زارهای گرم و ۱۷ درصد از جنگل‌های آمازون در آمریکای جنوبی به چشم اندازهای تخریب شده توسط انسان تبدیل شده‌اند.

نویسندگان گزارش یادآور می‌شوند که تاکنون “مردم محلی و جوامع بومی تنوع چندگانه‌ای را در سیستم‌های چندگانه کشاورزی و مزارع جنگلی ایجاد کرده‌اند”. اما این دانش بومی در معرض خطر نابودی است.

اروپا و آسیای مرکزی

در نهایت، در اروپا و آسیای مرکزی، وضعیت به مراتب بهتر نیست: ۴۲ درصد از حیات‌وحش جانوری خشکی و گیاهان در دهه گذشته با کاهش جمعیت روبرو بوده‌اند، به‌عنوان مثال ۷۱% از ماهی‌ها و ۶۰% از دوزیستان.

اولین علت این نابودی در کشاورزی و ورود بیش از حد مواد شیمیایی کشاورزی به اکوسیستم‌ها پنهان شده است. در نتیجه، این منطقه از منابع‌طبیعی تجدید‌پذیر استفاده می‌کند و واردات گسترده‌ای از سایر نقاط جهان دارد. این گزارش هم‌چنین به نقش تغییرات اقلیمی که یکی از نگرانی‌های اصلی در مورد تنوع‌زیستی در اروپا و آسیای میانه است اشاره ویژه‌ای دارد.

این چهار گزارش تأیید می‌کند که زمین در دوره انقراض ششم تنوع‌زیستی خود به سر می‌برد: طبق اظهارنظر دانشمندان، انقراض گونه‌ها به صد برابر از دهه ۱۹۰۰ رسیده است، یک ریتم نابرابر از زمان انقراض دایناسورها در ۶۶ میلیون سال پیش تاکنون در حال رخ دادن است.

آیا امیدی وجود دارد؟

دانشمندان معتقدند که اگر برای جلوگیری از این روند اقدامی انجام شود، امیدی وجود دارد. آن‌ها یادآوری می‌کنند که توسعه مناطق حفاظت‌شده، بازگرداندن اکوسیستم‌های جنگلی، محدود کردن یارانه به کشاورزان، قطع فشار بهره‌برداری بیش از ظرفیت جنگل‌ها، برای حفاظت از تنوع‌زیستی در همه سیاست‌های عمومی، افزایش آگاهی‌های عمومی و یا حمایت از تلاش‌ها برای حفاظت از محیط‌زیست می‌تواند برای مقابله با کاهش تنوع‌زیستی مفید باشد.

ترجمه: شهره صدری

منبع: لوموند





نوع مطلب : تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : لوموند،




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
[
]



نوع مطلب : تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


انیشمیشن شاعرانه ای از ایان گاردنر،‌ کارگردان اسکاتلندی است. این انیمیشن پنج دقیقه ای برای برنامه فورمیشن 4mation در شبکه چهار بریتانیا ساخته شده است. برنامه فورمیشن فیلمهای کوتاه از کارگردانان جوان پخش می کند که بیشتر این فیلمها انیمیشن هستند. گفته می شود شبکه چهار بریتانیا هم شبکه مورد علاقه تحصیل کرده ها و روشنفکران بریتانیاست. البته این فیلم حامیان مالی دیگری هم دارد.

«دباغی» نگاه تلخ و شاعرانه ای دارد به حقوق حیوانات. اینکه دخالت و زیادخواهی های انسان چگونه چرخه طبیعت را مختل کرده است.





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها : حفظ حقوق حیوانات،
لینک های مرتبط :

تصویر اینفوگرافیک بالا مربوط به توضیح در خصوص تعداد و تنوع گونه های زیستی زمین می باشد. تخمین زده می شود حدود 8.7 میلیون گونه زیستی بر روی زمین وجود دارد. از این تعداد 7.7 میلیون گونه مربوط به جانوران، 611000 گونه مربوط به قارچ ها، 298000 گونه متعلق به گیاهان، 36400 گونه مربوط به پروتوزوآها و 27500 گونه متعلق به کرومیست ها می باشد. حدود 68% گیاهان، 50% از پستانداران، 33% دوزیستان، 30% بی مهرگان، 21% خزندگان و 21% از ماهیان در رده بندی گونه های در خطر IUCN قرار دارند. 
همچنین از دلایل عمده انقراض می توان به تخریب زیستگاه ها، بهره برداری بیش از ظرفیت، آلودگی و معرفی گونه های غیر بومی اشاره کرد.




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

ایران در لیست قرمز بدهکاران اکولوژیک

یکی از حوزه های بسیار با اهمیت فراموش شده در ایران استفاده ناکارآمد از داشته های محیط زیست بوده است. مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری در گزارشی با عنوان " سیاست‌گذاری محیط‌زیستی: چالش‌های جدید و پاسخ‌های کهنه" سیمای ناراحت کننده ای از شرایط زیست محیطی ایران ارایه کرده است که در بخشی از آن تاکید شده است . " مشکلات ناشی از استفاده ناپایدار از منابع، زمین، آب، هوا و غیره چشم‌انداز بسیار خطرناک و تهدیدکننده‌تری از داعش در جامعه ایران ترسیم می‌کند. جنگل‌زدایی، بیابان‌زایی، انتشار گازهای گلخانه‌ای و در نتیجه آلودگی شدید هوا، آلودگی دریاها و آب‌های شیرین (رودخانه‌ها، آب‌های زیرزمینی)، کاهش و انقراض گونه‌های گیاهی و جانوری، دفن نامناسب و غیراصولی مواد آلوده و سمی، استفاده بسیار زیاد از مواد آلی و سمی پایدار مانند کودهای شیمیایی یا سموم دفع آفات نباتی، فرسایش خاک و در نتیجه کاهش کیفیت خاک و غیره برخی از مهم‌ترین معضلات محیط‌زیستی در کشور به شمار می‌روند. "


ضعیف‌ترین عملکرد ایران مربوط به تنوع زیستی و زیستگاه با رتبه 133 از 180 کشور است. پس از آن به ترتیب شیلات با رتبه 110، اثرات بر سلامت با رتبه 109، کیفیت هوا با رتبه 109، آب و بهداشت با رتبه 101، اقلیم و انرژی با رتبه 97، منابع آب با رتبه 92، کشاورزی با رتبه 68 قرار می‌گیرد، شاخص جنگل فاقد آمار است.نکته قابل‌تأمل که ضرورت آسیب‌شناسی سیاست‌گذاری منجر به این عملکرد ضعیف را نشان می‌دهد، انتشار بارسنجی عملکرد محیط‌زیستی ایران در سال 2006 بر اساس شاخص‌های گزارش 2016 است. مقایسه رتبه‌ایران در این دو سال نشان می‌دهد به‌جز بهبود نسبی شاخص منابع آب و زیرشاخص فاضلاب و ثابت ماندن رتبه اقلیم و انرژی در طی 10 سال، افت بارز رتبه عملکرد محیط‌زیستی در کلیه شاخص‌ها وجود دارد که حادترین آن در شاخص کیفیت هوا با افت رتبه از 52 به 109 است .شاخص سرزمین شاد (happy planet index) دیگر شاخصی است که وضعیت محیط‌زیست را نشان می‌دهد. در آخرین رتبه‌بندی کشورها بر اساس این شاخص ایران با نمره 24 در رتبه 84 در بین 140 کشور جهان قرار گرفته است. رتبه پیشین ایران بر اساس این شاخص 77 از 150 کشور بوده است که با وجود کاهش تعداد کشورها ما نزول 7 رتبه‌ای را شاهد بوده‌ایم. این شاخص که هر سه سال یک‌بار مورد اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و از حاصل‌ضرب شاخص رفاه اقتصادی (Experienced well-being) در شاخص امید به زندگی (Life expectancy) و نابرابری نتایج (Inequality of outcomes) تقسیم‌بر شاخص ردپای بوم‌شناختی (Ecological Footprint)، به دست می‌آید، نشان می‌دهد که رابطه‌ای ‌مستقیم و معنی‌دار بین سرزمینی که از طبیعتی مطلوب‌تر، با توان بوم‌شناختی بیشتر و غنای اکولوژیکی درخورتر بهره‌مند است با مردمی که در آن سرزمین زیست می‌کنند، وجود دارد. به عبارت ساده‌تر، هر چه زی‌گونگی حیات (تنوع زیستی) در کشوری بیشتر باشد، هر چه گیاهان و جانوران ساکن در یک قلمرو سیاسی، از امنیت بیشتر، زیستگاه غنی‌تر و امید به زندگی متعادل‌تری برخوردار باشند، انتظار می‌رود که مردم ساکن در آن اقلیم سیاسی هم از نشاط، شادی، روحیه و کارایی بیشتری برخوردار بوده و درجه افسردگی و میل به خودکشی (رتبه نخست استان ایلام در میزان خودکشی) در آن‌ها در کمینه باشد. در این گزارش امید به زندگی ایران 78.8 سال، سطح رفاه 4.6 از ۱۰، ردپای اکولوژیک 2.8 و نابرابری نتایج 23% گزارش شده است.

علاوه بر این شاخص‌ها، مقایسه روند ظرفیت زیستی و ردپای اکولوژیک ایران در طی 50 سال گذشته (فاصله سال‌های 1961 تا 2012) نشان می‌دهد که به‌موازات سقوط سرانه ظرفیت زیستی کشور در اثر افزایش جمعیت و نیز تخریب محیط‌زیست ناشی از برنامه‌های ناپایدار توسعه، نمودار سرانه ردپای اکولوژیک کشور صعودی بوده است. به‌گونه‌ای که در سال 2012 سرانه ظرفیت زیستی ایران ۰/۹ هکتار جهانی و ردپای اکولوژیک ۲/۸ هکتار جهانی است. به‌این‌ترتیب ایران در لیست قرمز بدهکاران اکولوژیک قرار دارد و میزان مصرف منابع زیستی و تأثیر آن بر محیط‌زیست حدود ۳/۱ برابر ظرفیت زیستی کشور است.

 ایران در لیست قرمز بدهکاران اکولوژیک قرار دارد و میزان مصرف منابع زیستی و تأثیر آن بر محیط‌زیست حدود ۳/۱ برابر ظرفیت زیستی کشور است.

به‌موازات افزایش شهرنشینی، به‌ویژه در کلان‌شهرها، ترافیک متراکم‌تر، آب‌وهوا آلوده‌تر، حاشیه‌نشینی شهری گسترده‌تر و آب شیرین در دسترس کمتر می‌شود. فقر گسترده تخریب و تخلیه منابع را شدت بخشیده است. به همین منوال نادیده گرفته شدن تبعات محیط‌زیستی، هزینه‌های گزافی در برداشته است. برنامه‌های محیط‌زیستی مانند وضع مالیات‌های سبز به دلیل عدم التزام به اجرا و عدم انطباق با ساختارهای مالیاتی و مدیریت محیط‌زیستی کشور با شکست مواجه می‌شوند. قوانین و مقررات به‌سختی و با مشکل اجرا می‌شوند. تعداد زیادی از معاهدات بین‌المللی در زمینه حفظ محیط‌زیست امضا و یا تصویب شده اما تنها تأثیر قابل ارزیابی آن‌ها رشد نسبی و اندک آگاهی تصمیم گیران و مردم بوده است.ایران در سطح گونه‌های جانوری تاکنون گونه‌هایی از نادرترین جانوران خود را به علت عدم کنترل شکار و تخریب زیستگاه‌های مربوطه از دست داده است.

 ایران در خصوص حفاظت از تنوع زیستی بسیار ضعیف بوده و سیاست‌های توسعه پایدار اکولوژیک یا وجود ندارند و یا به مرحله اجرا درنیامده‌اند. عدم وجود آگاهی و انتشار اطلاعات، الگوهای تولید و مصرف ناسازگار با محیط‌زیست، مکان‌یابی نامناسب برخی از فعالیت-های صنعتی و اقتصادی، ضعف در اجرای قوانین و مقررات، نبود ملاحظات محیط‌زیستی در سیاست-گذاری‌های کلان، فقدان شفافیت در سیاست‌ها (پررنگ بودن ملاحظات سیاسی و اقتصادی در تصمیم‌گیری‌ها) و کمبودهای تخصصی مدیریتی ذکر شده‌اند.

 

6 تالاب ایران در لیست قرمز مونترو

از مجموع 2800 تالاب کشور، 94 تالاب شناخته شده وجود دارد که از این تعداد 24 تالاب در کنوانسیون رامسر به عنوان تالاب بین‌المللی به ثبت رسیده است. از میان 24 تالاب بین‌المللی برخی دارای مجموعه‌ای از تالاب‌ها هستند ولی تحت عنوان یک تالاب شناخته می‌شوند، که با احتساب مجموعه تالاب‌ها، 35 تالاب بین‌المللی در کشور داریم. تالاب‌هایی که به لحاظ حفاظت و شرایط زیست‌محیطی در وضعیت مطلوبی به سر نمی‌برند یا در معرض خشک شدن قرار دارند، در لیست مونترو قرار می‌گیرند که از 24 تالاب بین‌المللی ایران، 6 تالاب در این فهرست قرار دارد که عبارتند از: تالاب انزلی، تالاب هامون (دهانه جنوبی پوزک)، تالاب هامون (صابوری و هیرمند)، تالاب نیریز و کمجان و تالاب شورگل، یادگارلو و دورگه سنگی.


 

۷۴ گونه جانوری ایران در «لیست قرمز»

74، عددی که چندین سال است در حال تکرار شدن است. این عدد نشان می‌دهد با گذشت نزدیک به یک دهه از انتشار لیست جامع اتحادیه جهانی حفاظت از محیط زیست (IUCN) درباره گونه‌های جانوری در لیست قرمز در سال ۲۰۰۷، تغییر عمده‌ای در وضعیت بسیاری از گونه‌های جانوری در معرض تهدید ایران صورت نگرفته است.

سه سال پیش، در آستانه روز جهانی حیات وحش، سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده بود که «اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت»، ۷۴ گونه از جاندران مختلف ایران را در «سیاهه قرمز» قرار داده است.


منبع: مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری





نوع مطلب : تنوع زیستی ایران، گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

بر اساس داده های ارائه شده در سایت گاردین وضعیت تعداد گونه های فهرست شده گیاهی و جانوری ایران در لیست قرمز IUCN در طی سال های 2008 و 2009 میلادی به شرح جدول زیر می باشد:

 مجموع سال گیاهانسایر مهره دارانقارچ هاماهیاندوزیستانخزندگانپرندگان  پستانداران سال
 901190214 92016 2008
 86150284122016 2009

جهت دانلود فایل اکسل مربوط به گونه های گیاهی و جانوری فهرست شده در لیست قرمز سایر کشورها (سالهای 2008 و 2009) 
اینجا کلیک کنید.

همچنین جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به آدرس درج شده در لینک مرتبط مراجعه کنید.





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها : لیست گونه های در معرض خطر،
لینک های مرتبط : The Guardian،


لیست قرمز گونه‌های در معرض خطر IUCN، که در سال 1963 بوجود آمد، فراگیرترین مرجع بررسی وضعیت بقای گونه‌های زنده در جهان است. اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN)، که این لیست را منتشر می‌کند، اصلی‌ترین مرجع در جهان برای بررسی وضعیت بقای جانوران است. در عین حال لیست‌هایی نیز از وضعیت گونه‌های در خطر توسط گروه‌ها و کشورها منتشر می‌شوند که برآوردی از وضعیت انقراض این گونه‌ها در یک منطقه خاص هستند.

لیست قرمز بر پایه مهیارهای دقیق در رابطه با وضعیت انقراض هزاران گونه تهیه می‌شود. این معیارها برای همه جانوران در هر منطقه‌ای از جهان یکی هستند. هدف از تهیه این لیست، آگاه کردن مردم و سیاستمداران در رابطه با وضعیت جانوران و کمک به جامعه جهانی در کاهش میزان انقراض گونه‌ها است.

اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست تلاش می‌کند تا برآورد خود از هر جاندار را در هر دوره پنج ساله، یا حداکثر ده ساله، یکبار بازبینی و به روز کند. این کار در روندی با همکاری چندین بازبین گروه تخصصی نجات صورت می‌پذیرد. گروه بازبینان متخصصان گونه‌ای ویژه، گروهی از گونه‌ها یا منطقه‌ای ویژه هستند یا اعضای گروهی همچون بردلایف که به گونه تخصصی روی یک رده (در این مورد، پرندگان) فعالیت می‌کنند.

لیست قرمز بر روی ضوابط دقیقی جهت ارزیابی خطر انقراض هزاران گونه و زیر گونه استوار شده است. این ضوابط مربوط به همه گونه‌ها در تمام مناطق دنیا می‌شود. در باز بینی گونه‌ها در سال 2006 ، بیش از 7 هزار گونه زنده برای درج در لیست قرمز شناسایی شد. این گونه‌ها تا سال 1996 سنجیده نشده بودند. این سازمان در آخرین ارزیابی‌اش در 12 سپتامبر سال 2007 گونه‌های لیست قرمز خود را تا 16 هزار و 306 گونه در معرض انقراض بالا برده است. این رقم 188 گونه بیشتر از آخرین ارزیابی در سال 2006 است.

 


طبقه‌بندی گونه‌ها:

گونه‌های گیاهی و جانوری در 9 گروه تقسیم بندی می‌شوند و به ترتیب آهنگ کاهش، تعداد جمعیت موجود، جدول پراکندگی جغرافیایی گونه‌ها را نشان می‌دهند. این گروه‌ها شامل موارد ذیل می باشند:

 

EX: Extinct

گونه‌های که کاملا منقرض شده و در طبیعت وجود ندارند در این دسته قرار می‌گیرند. ببر ایرانی یا ببر مازندران با نام علمی(Panthera tigris virgata)  که در جنگل‌های مازندران زندگی می‌کرده از این گونه است. آخرین ببر در مازندران که افراد محلی به آن شیر سرخ می‌گفتند در سال ۱۳۳۸ ه.ش در جنگل به دست یک شکارچی محلی شکار شد.

 

EW: Extinct in the Wild

گونه‌هایی که در طبیعت یافت نمی شوند و فقط به صورت محدود در باغ وحش‌ها و مراکز تحقیقاتی می‌توان یافت.

 

CE: Critically Endangered

این گونه‌‌ها به صورت بحرانی و به شدت وخیم در حال انقراض هستند. لاک‌پشت عقابی که در قشم یافت می‌شوند جزو این گروه به حساب می‌آید.

 

EN: Endangered

این گروه را به عنوان "در حال انقراض" می‌شناسند. گونه‌های این طبقه به دلیل کمی جمعیت، آسیب پذیری به دلیل تغییر در محیط زندگی و یا شکار غیر مجاز بیشتر از سایر گونه‌ها در معرض نابودی هستند. یوز ایرانی اخیراً در این طبقه قرار گرفته است. IUCN حدود40 درصد از گونه‌های نمونه‌برداری شده را در این طبقه قرار داده است.

 

VU: Vulnerable

جانوران و گیاهان این طبقه به عنوان "گونه‌های در معرض آسیب" معرفی می‌شوند. تعداد این گونه‌ها کم است و بر اساس آمار لیست قرمز سازمان جهانی حفاظت از منابع طبیعی 8565 گونه در این طبقه جای دارند.

 

NT : Near Threatened

در آستانه تهدید قرار دارند ولی هنوز در معرض آسیب قرار ندارند. مانند روباه یال‌دار.

 

LC: Least Concern

با نگرانی و حساسیت کمتر به آنها نگاه می‌شود. گونه‌های این طبقه را نمی‌توان در طبقه دیگری جای داد و این به معنای کمی اطلاعات از آنها نیست.

 

DD: Data Deficient

گونه‌های گیاهی و جانوری که اطلاعات کمی نسبت به آنها وجود داشته باشد مثل کبوتر کوهی و میمون پوزه دراز کوچک و... را در این گروه قرار می‌دهند.

 

EN: Not Evaluated

ارزیابی در مورد این گونه‌ها صورت نگرفته است.







نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، انقراض، 
برچسب ها : لیست قرمز، گونه های در معرض انقراض،
لینک های مرتبط :
بهار خاموش اثری جاودان از بیدار گر جنبش حفاظت از محیط زیست
گفتاری درباره آلوده سازهای ساخته دست بشر که حیات روی زمین را تهدید به نابودی می نماید.

نویسنده : راشل کارسن

ترجمه : عبدالحسین وهاب زاده، عوض کوچکی و امین علیزاده

ناشر : موسسه چاپ و انتشارات و گرافیک دانشگاه فردوسی

تاریخ انتشار : اردیبهشت ۱۳۵۸

تعداد صفحات : ۳۱۲ صفحه

فایل الکترونیکی این کتاب به پیوست می باشد.


معرفی کتاب 

بهار خاموش برنده 8 جایزه معروف و پرفروش‏ترین کتاب تاریخ سازی است که دنیا را در مورد آلودگی‏های کره زمین به تکان واداشته است. هیچ کابوس علمی-تخیلی نمی‏تواند با این نیروی مخرب نامرئی که در کتاب حاضر تصویر می‏شود و زندگی را در دنیا عوض می‏کند، برابری کند. بهار خاموش حمله‏ ای است کوبنده بر بی ‏احتیاطی ها، آزمندی‏ ها و عدم مسوولیت‏ های انسانی. هر کس بخواهد کشورش در زمانه نه چندان دور سنگ قبر دنیا نشود، باید این کتاب را مطالعه کند. اکنون زمانه آن فرارسیده که مردم از تغییرات سریعی که در محیط زیست صورت می‏گیرد آگاهی یابند و همگی در جنگی که ممکن است سیمای زندگی را در کره زمین دگرگون کند شرکت جویند. بهار خاموش گفتاری است درباره آلاینده‏ های ساخته دست بشر که حیات روی زمین را تهدید به نابودی می‏کنند. بهار خاموش خیلی بیشتر از یک رساله ضد مواد آفت‌کش است، بلکه این کتاب در واقع یک دیدگاه انتقادی در برابر علوم تقلیل ‏دهنده و مکانیکی و کنترل علمی و تکنولوژیکی بر طبیعت است. بهار خاموش دعوت کارسون به تواضع و فروتنی در برابر طبیعت و گزینش‌های بنیادی است که انسان باید برای نرسیدن به بهاری خاموش داشته باشد. کارسون در آخرین پاراگراف کتاب بهار خاموش می‏نویسد: «از عبارت کنترل طبیعت بوی تفاخر و خودخواهی به مشام می‌رسد و زاییده فلسفه و زیست‏شناسی عصر حجری است که گمان می‌کرد وجود طبیعت فقط به خاطر راحتی و آسایش انسان است ... برای ما بداقبالی نگران کننده‏ ای است که علمی چنین ابتدایی، به مخوف‏ترین سلاح‏ها مجهز شده باشد و آنها را نه تنها بر علیه حشرات، بلکه علیه تمامی زمین به کار گرفته است.» 


لینک دانلود با فرمت PDF- حجم فایل: 3.9 مگابایت





نوع مطلب : معرفی کتاب، تنوع زیستی، انقراض، تخریب زیستگاه ها، گونه های گیاهی و جانوری، 
برچسب ها : دانلود کتاب، معرفی کتاب، بهار خاموش،
لینک های مرتبط :

گسستگی یا تکه تکه شدن زیستگاه (Habitat fragmentation) به روندی گفته می‌شود که طی آن زیستگاه طبیعی یک ارگانیسم به محدوده‌های کوچکتری تقسیم می‌شود و این محدوده‌ها پیوستگی طبیعی خود را از دست می‌دهند. گسستگی زیستگاه در بوم‌شناسی و زیست‌شناسی فرگشتی از مفاهیم مهم به‌شمار می‌آید. تکه‌تکه شدن زیستگاه ممکن است توسط فرایندهای زمین‌شناختی به‌ وجود بیاید وهم‌چنین ممکن است فعالیت‌های انسانی باعث آن بشود. بالاتر یا پایین‌تر رفتن سطح زمین‌ها بر اثر فعالیت‌های زمین‌شناختی و ایجاد رودها و دریاچه‌های جدید در جریان عمر زمین باعث گسست زیستگاه بسیاری از جانداران شده و امروزه، فعالیت‌های انسانی نظیر تغییر کاربری بخش‌های گسترده‌ای از یک سرزمین از طریق بریدن درختان جنگل یا ایجاد مناطق وسیع کشاورزی، تکه‌تکه شدن زیستگاه طبیعی بسیاری از جانداران را به دنبال داشته است. این کلیپ توسط موسسه لئوناردو دیکاپریو منشتر شده و به نظرم جالب بود که مفهوم پاره پاره شدن یا موزاییکی شدن زیستگاه ها را به خوبی بیان میکند. مصداق بارزی برای کشور ما. در واقع این بلا و معضل مهم کشورهای در حال توسعه ای به مانند ایران بوده و مشکل اساسی در جهت تخریب یا زوال کیفیت محیط زیست محسوب میشود. مشکلی که از سالها قبل بدان مبتلا بوده ایم و متولیان امر به پیامدهای منفی ناشی از ساخت و ساز که بدون ارزیابی و آمایش سرزمین صورت میگیرد بی توجه اند. زمانی که زیستگاه ها کوچک شوند و امنیت آن از بین برود، بالطبع گونه های ارزشمند با نیازهای تخصصی به طور ناخواسته در حواشی (Edge Effect) زیستگاه قرار میگیرند و این در صورتی ست که قبل از تکه تکه شدن سرزمین در مرکز و مناطق امن به سر میبردند. حالت مهم دیگر این است که مسیرها یا گذرگاه های عبوری و مهاجرتی منفصل قطع میشوند که در نهایت احتمال درون آمیزی و کاهش تنوع ژنی جمعیت و افراد را در پی خواهد داشت. به یاد داشته باشیم: تنش= اختلال= زوال یا تخریب محیط فعالیت های ساخت و ساز یا حضور انسانی مثل دام، روستاها، رفت و آمد مکرر و احداث معادن در محیط های امن و بکر یکی از مهم ترین عوامل تنش زا برای حیات وحش محسوب می شود.




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها : تخریب زیستگاه، انقراض، تکه تکه شدن زیستگاه،
لینک های مرتبط :

 

طی 540 میلیون سال گذشته موجودات زنده روی زمین شاهد پنج رخداد انقراض بزرگ بوده اند که طی آنها، تعداد بسیار زیادی از گونه های زیستی به کلی نابود شده اند.

 طبق گزارشی که اخیراً در نشریه آکادمی ملی علوم (National Academy of Sciences) به چاپ رسیده، جمعیت حیوانات در سرتاسر کره خاکی با سرعت فوق العاده زیادی رو به کاهش است و به عقیده دانشمندان، فرایند «نابودی زیستی» با شتاب به پیش می رود.

 بوم شناس ها و زیست شناس های گردآورنده تحقیق فوق می گویند:

 نزدیک به 50 درصد از تعداد حیواناتی که زمانی در کنار ما روی زمین زندگی می کردند، یعنی جمعیتی بالغ بر میلیارد ها جاندار، به طور کامل از بین رفته اند.

 نگرانی دانشمندان در حال حاضر، فقط گونه های در معرض نابودی کامل نیست. انقراض محلی برخی جانداران (یعنی از بین رفتن یک گونه در منطقه ای خاص و نه از سرتاسر زمین) نیز مشکلات گسترده ای را در پی دارد و می تواند مقدمه ای بر انقراض دیگر گونه ها در آن منطقه باشد. به عبارت دیگر، کاهش جمعیت حیواناتی که هنوز به عنوان «گونه در معرض خطر» طبقه بندی نشده اند، نشانه رویداد انقراض بزرگ است. با توجه به تمام نشانه های موجود، دانشمندان به این نتیجه رسیده اند که زمین اکنون در ششمین رویداد انقراض بزرگ قرار گرفته است، که به انقراض هولوسن (هولوسین) مشهور است. کاهش جمعیت جهانی

 محققین برای اجرای این تحقیق، 27600 گونه از مهره داران (Vertebrate) یعنی تقریباً نیمی از تمام آنهایی که تا به امروز را شناخته ایم را بررسی کردند و دیدند جمعیت بیش از 30 درصد آنها رو به کاهش است. از سوی دیگر، جمعیت محلی بسیاری از این حیوانات در مناطق خاصی از جهان به طور کامل از بین رفته است، اما به خاطر تعداد بالا در دیگر مناطق، در مورد آنها اعلام خطر نشده است.

 انقراض جمعیت های محلی را باید کاملاً جدی بگیریم، زیرا ناپدید شدن گونه های خاص از زیست بوم (اکوسیستم) محلی اثری آبشاری بر جای گذاشته و کل سیستم را تحت تأثیر قرار می دهد. زمانی که جمعیت بزرگی از حیوانات از بین بروند، جمعیت های کوچکی باقی می مانند که در برابر خطر انقراض، آسیب پذیر تر خواهند بود. به عنوان مثال فرض کنید فیل های جنگلی در تمام پارک های ملی حیات وحش آفریقا از بین رفته و فقط در یکی از آنها باقی بمانند. این فیل ها وظیفه پراکنده ساختن بذر گیاهان و ایجاد مسیر عبور برای حیوانات کوچک تر را بر عهده دارند. با از بین رفتن آنها، گونه های گیاهی که برای تکثیر به فیل ها نیاز داشتند هم از بین می روند و حیوانات مصرف کننده این گیاهان هم به تدریج نابود می شوند.

 انقراض جمعیت محلی گرده افشان ها مانند زنبور عسل، اثرات مخرب تری را بر جای خواهد گذاشت، چون تکثیر گیاهان میوه دار به آنها وابسته است. اگر گیاهان نتوانند کاهش زنبورها را تحمل کنند، حیات بسیاری از حیوانات و حتی انسان هایی که از این گیاهان تغذیه می کنند نیز به خطر می افتد.

 همان طور که می توان حدس زد، انسان به عنوان عامل اصلی در بطن این انقراض بزرگ قرار دارد. ما در سرتاسر جهان به زیستگاه حیوانات هجوم بردیم، گونه های مهاجم را پراکنده ساختیم، جمعیت خیلی از جانداران را به صفر رساندیم، بیش از 90 درصد شکارچیان دریایی را شکار کردیم، آلاینده ها را روانه محیط زیست نمودیم، و اثری از جنگل ها بر جای نگذاشتیم.

 

آیا می توان ششمین انقراض بزرگ را متوقف کرد؟

 محققین می گویند تمام شواهد و قراین از آغاز ششمین رخداد انقراض حکایت دارند، و استفاده از این الفاظ هشدار آمیز کاملاً بجاست، چون واقعاً با برهه حساسی در تاریخ زمین روبرو هستیم. البته برخی هم با این موضوع مخالفند و می گویند ششمین دوره انقراض هنوز آغاز نشده است.

 »داگ اروین» دیرینه شناس مؤسسه اسمیتسونین معتقد است اگر ما در میانه چنین رویداد بزرگی قرار داشته باشیم، دیگر کاری از دستمان بر نمی آید و در واقع، دیر شده است. به نظر اروین اگرچه هنوز پا به مرحله بحرانی نگذاشتیم، اما روند کنونی نشان می دهد به زودی انقراض بزرگ را آغاز خواهیم کرد.

 البته تفاوت دو مرحله فوق صرفاً به خاطر دقت تحقیقاتی عنوان می شود و تأثیری بر حقایق کنونی ندارد. متخصصینی همچون اروین و نویسندگان تحقیق جدید، همگی بر این موضوع اتفاق نظر دارند که اگر بشر همین حالا در فعالیت هایش تجدید نظر نکند و اقدامات مقتضی را در پیش نگیرد، هیچ راهی برای فرار از انقراض بزرگ ششم باقی نخواهد ماند.

 از جمله اقدامات مؤثر برای جلوگیری یا کاهش سرعت این روند، می توان به روش های محلی از جمله حفظ گونه های منطقه ای و زیستگاه های آنها، و روش های جهانی مانند جلوگیری از آلودگی و تغییرات اقلیمی اشاره کرد.

 اخیراً نیز یک پروفسور ژئوفیزیک به نام «دنیل راثمن» از دپارتمان زمین، اتمسفر و علوم سیاره ای دانشگاه MIT با انجام پژوهش و مدل سازی ریاضی، به این نتیجه رسیده که با توجه به فعالیت های انسانی احتمالاً تا سال 2100 انقراض بزرگ بعدی در زمین آغاز خواهد شد. بر اساس پژوهش های پروفسور راثمن، در تمام انقراض های قبلی نوعی خروج از تعادل در چرخه کربن زمین مشاهده می شود که در نهایت موجب بر هم خوردگی شرایط زیست محیطی شده، و با در نظر گرفتن افزایش قابل توجه انتشار دی اکسید کربن از قرن 19 به بعد، وقوع موردی مشابه تا پایان قرن جاری چندان دور از انتظار نخواهد بود.

 به گفته راثمن در حال حاضر دو عامل افزایش نرخ انتشار کربن در اتمسفر و اقیانوس ها، و همچنین احتمال عبور از مقدار بحرانی کربن موجود در طبیعت (300 گیگاتن) مهم ترین عوامل تهدید کننده گونه های زیستی هستند که با توجه به تحقیق مورد بحث، باعث آغاز یک دوره 10 هزار ساله انقراض در زمین خواهند شد.

 البته بازه زمانی مذکور در مقیاس انسانی بسیار طولانی به نظر می رسد اما آمارها نشان می دهند که فرآیند مورد بحث احتمالاً با رسیدن مقدار کربن موجود در طبیعت به 310 گیگاتن (500 گیگاتن در بدترین شرایط)، در سال 2100 آغاز شده و فعلاً تنها راه پیشگیری یا تعویق آن، کاهش تولید و رهاسازی کربن توسط انسان است.





نوع مطلب : تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


If we destroy ourselves, it may be a minor tragedy for life on the planet, but it's certainly .a major tragedy for us. So we have to foresee the mistakes and avoid them

 

Carl Edward Sagan

 

اگر ما خودمان را نابود کنیم، این ممکن است یک تراژدی کوچک برای حیات این سیاره باشد، اما قطعاً یک تراژدی بزرگ برای ماست. بنابراین ما باید اشتباهات را پیش بینی و از آنها اجتناب کنیم.

کارل ادوارد سیگن

----------------------------------------------------------------------------------------------------

کارل ادوارد سِیگِن (زادهٔ ۹ نوامبر ۱۹۳۴ - درگذشتهٔ ۲۰ دسامبر ۱۹۹۶) اخترشناس آمریکایی، اخترشیمیدان، مشاور سازمان ناسا، نویسنده و مروج موفق اخترشناسی، اخترفیزیک و سایر علوم طبیعی بود. او پیشگام اخترزیست‌شناسی و بنیادگذار طرح جستجوی هوش فرازمینی معروف به «سِتی» بود. شهرت جهانی او برای تألیف کتاب‌های علوم همگانی، و نیز مجری برنامهٔ علمی گیتی: یک سفر شخصی (کاسموس) بود که ۶۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ بیننده داشت. او برنده جایزه پولیتزر ۱۹۷۸ بود. میلیاردها و میلیاردها، اژدهاهای بهشت، جهان دیوزده و نقطه آبی کمرنگ از جمله مهم‌ترین تألیفات او به‌شمار می‌روند که برای ترویج علم میان عموم مردم به نگارش درآمده‌اند.





نوع مطلب : انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها : حیات بشری، حیات زمینی،
لینک های مرتبط :


انقراض یا نابودیِ گونه‌ای وضعیتی در زیست‌شناسی و بوم‌شناسی است که به پایانِ کارِ یک گونه گفته می‌شود. انقراض هنگامی پدید می‌آید که واپسین عضوِ یک گونه می‌میرد و آن گونه دیگر نمی‌تواند با زایش و تولید مثلِ طبیعی به زندگی خود ادامه دهد. این رخداد با گذر زمان مشخص می‌شود، زیرا اطمینان دقیق از نابود شدن یک گونه به پیدا نشدن آن گونه در آینده بستگی دارد.

طی فرگشت گونه‌های زیستی به دلایل گوناگون، از جمله تلاش برای هم‌ زیستی با محیط یا رقابت با دشمنان طبیعی، تکامل پیدا می‌کنند و گونه‌های پیشین نابود می‌شوند که گفته می‌شود منقرض شده‌اند. به‌ صورت طبیعی، یک گونه با گذشت ۱۰میلیون سال از پیدایش آن، منقرض شده و به گونهٔ دیگری تبدیل می‌شود. تخمین زده می‌شود که ۹۹٫۹ درصد از جانداران در طول تاریخ منقرض شده‌اند. عده‌ای از پژوهشگران بر این باورند که نیمی از گونه‌های کنونیِ جهان تا سال ۲۱۰۰ نابود می‌شوند. اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست در گزارش سال ۲۰۱۱ خود اعلام کرد که ۲۵٪ از پستانداران زمین در شرف نابودی و انقراض هستند.

در سال ۲۰۰۳ نیز فهرست قرمز اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست حاکی بود که بیش از ۱۲ هزار گونه (از میان ۴۰هزار گونهٔ ارزیابی‌شده) به‌نوعی با خطر انقراض مواجه هستند که ازجمله یک‌هشتم پرندگان، ۱۳ درصد گیاهان گلدار جهان و یک‌چهارم کلیهٔ پستانداران را شامل می‌شود.

ویدیوی حاضر تصاویر تعدادی از گونه های منقرض شده در قرن بیستم (1900 تا 2000 میلادی) را نشان می دهد که دلیل اصلی انقراض بسیاری از این گونه ها انسان و فعالیت های ناپایدار و غیر اصولی او بوده است. در این میان نمایش ببر کاسپین (ببر مازندران) در بین گونه های مورد معرفی قابل توجه می باشد. 





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، انقراض، تخریب زیستگاه ها، تنوع زیستی، 
برچسب ها : انقراض گونه ای، جانوران منقرض شده، تنوع زیستی، حیات وحش،
لینک های مرتبط :




نوع مطلب : تنوع زیستی، انقراض، تنوع زیستی ایران، گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، 
برچسب ها : تنوع زیستی، انقراض، اکوسیستم، زیستگاه ها، زیست بوم ها، تغییرات اقلیمی، گونه های گیاهی و جانوری،
لینک های مرتبط :





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
تماس با ما
 
 
بالای صفحه