تبلیغات
تنوع زیستی و طبیعت - مطالب گونه های گیاهی و جانوری
 
تنوع زیستی و طبیعت
Biodiversity and Nature
درباره وبلاگ


تنوع زیستی به معنای قابلیت تمایز بین ارگانیسم های زنده از هر منبع شامل اکوسیستم های زمینی، دریایی و اکوسیستم های آبزی، همچنین شامل ترکیبات اکولوژی که بخشی از اکوسیستم ها را تشکیل می دهند، می باشد. تنوع زیستی علاوه بر آنکه نیازهای ضروری و اولیه انسان ها را نظیر خوراک، پوشاک و مسکن فراهم می آورد، سلامت و شادابی روح و جسم، رونق اقتصادی و پیشرفت روزافزون و همه جانبه ما را نیز تضمین می کند. روند رو به رشد تهدید این گنجینه حیات سیاست مداران و متفکران را به توجه بیش از پیش به این مقوله معطوف داشته است.

مدیر وبلاگ : شهرام صمدی خادم
نظرسنجی
چقدر با مبحث " تنوع زیستی " آشنایی دارید؟






سوم مارس (دوازدهم اسفندماه) سالروز آغاز به کار کنوانسیون منع تجارت گونه‌های نادر گیاهی و جانوری (CITES) است و سازمان ملل متحد نیز در 29 آذرماه (20 دسامبر 2013) در شصت و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد این تصمیم را گرفته است.
در قطعنامه تصویب این روز جهانی بر ارزش ذاتی حیات وحش و کارکردهای مختلف آن شامل کارکردهای محیط زیستی، ژنتیکی، اقتصاد، اجتماعی، علمی، آموزشی، فرهنگی، تفریحی، زیبایی شناختی و همچنین نقش حیات وحش در توسعه پایدار و رفاه انسانی تاکید شده است.
شعار روز جهانی حیات وحش در سال جاری با توجه به وضعیت نگران کننده گربه سانان بشرح زیر انتخاب شده است: «گربه های بزرگ جثه: صیادن طبیعی در معرض تهدید/ امروز کاری برای کمک به حفاظت از این مخلوقات باشکوه انجام دهیم.»




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها : روز جهانی حیات وحش،
لینک های مرتبط :

تنوع زیستی برای خدمات اکوسیستم ضروری است و از این رو برای سلامتی انسان حیاتی می باشد. تنوع زیستی فراتر از مقررات مربوط به رفاه مادی و معیشت است، که امنیت، انعطاف پذیری، روابط اجتماعی، بهداشت، و آزادی و انتخاب ها را شامل می شود. برخی از مردم از قرن گذشته از تبدیل اکوسیستم های طبیعی به اکوسیستم های تحت سلطه انسان و از بهره برداری تنوع زیستی بهره مند شده اند. در عین حال، این خسارت در تنوع زیستی و تغییرات مرتبط با آن در خدمات اکوسیستم سبب شده است که افراد دیگری در معرض خطر نابودی قرار گیرند و برخی از گروه های اجتماعی دیگر به فقر دچار شوند.

 

1- پیوند اصلی بین تنوع زیستی و رفاه انسان چیست؟

کارشناسان، تنوع زیستی و بسیاری از خدمات اکوسیستم را به عنوان یک عامل کلیدی و سازنده برای تعیین رفاه بشر می شناسند. یافته های کارشناسان، بطور قطع نشان میدهد که از دست دادن تنوع زیستی و بدتر شدن خدمات اکوسیستم، به طور مستقیم یا غیر مستقیم، به از بین رفتن بهداشت، افزایش نا امنی غذایی، افزایش آسیب پذیری، کاهش ارزش مواد، وخیم شدن روابط اجتماعی و محدودیت آزادی برای انتخاب و عمل کمک می کند. 

این نوشتار ترجمه ای است از مقاله Why is biodiversity loss a concern و در ادامه به بررسی جنبه های مختلف کاهش و تخریب تنوع زیستی و تاثیرات سوء آن بر زندگی انسان می پردازیم.



ادامه مطلب


نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، تنوع زیستی، 
برچسب ها : از دست رفتن تنوع زیستی، تخریب زیستگاه ها، خدمات اکوسیستمی،
لینک های مرتبط :

به مناسبت بزرگداشت نودمین سالگرد تولد دیوید اتنبرو اپلیکیشن رایگانی منتشر گردیده که دارای بیش از 1000 کلیپ از کارهای او در مطالعه ی حیات وحش است.

اپلیکیشن "داستان زندگی" در گوگل استور در دسترس می باشد و شامل کلیپ هایی از نخستین کارهای او از جمله Zoo Quest تا مجموعه های اخیر Planet Earth ،  Africa و Frozen Planet است.

دیوید اتنبرو می گوید: شناخت و درک حیات وحش یکی از بزرگترین نعمت هایی است که انسان ها می توانند به آن دست یابند اگر اتصال خود را با طبیعت از دست بدهیم خودمان نیز نابود خواهیم شد. اپلیکیشن دیوید اتنبرو با بیش از 1000 کلیپ از کارهای او توسط BBC به عنوان نخستین گرامیداشت دیجیتال او ساخته شده است و به کاربران این امکان را می دهد که هزاران حیوان، محیط و رفتار را کشف کنند.

اپلیکیشن Attenborough's Story of Life را از لینک زیر در گوگل پلی استور می توانید دانلود کنید:

لینک دانلود





نوع مطلب : معرفی اپلیکیشن اندروید، گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها : دانلود اپلیکشین دیوید اتنبرو،
لینک های مرتبط :

بشر همواره برای انتخاب محل اسکان خود جذب مناطقی شده که از تنوع طبیعی گیاهان و حیوانات برخوردارند. شهرهایی با بیشترین تنوع زیستی در برگیرنده چندین زیست‌بوم هستند که ترکیبی از زیستگاه‌های خشکی و اقیانوسی، دریاچه و کوهستان یا جنگل و ساوانا (گرم-دشت) است.

هرچند محاسبه اینکه کدام شهر در جهان از بیشترین تنوع زیستی برخوردار است، سخت است، سائوپائولو و مکزیکوسیتی از بزرگترین اَبَرشهرهای جهان به حساب می‌آیند که نامزد دریافت این عنوان هستند.

شهر سائوپائولو بین جنگل آتلانتیک در برزیل و ساوانای استوایی "سرادو" قرار گرفته که شرایطی را فراهم ساخته تا این ابرشهر به لحاظ تنوع زیستی حتی از بندر "مانائوس" در رودخانه آمازون پیشی بگیرد.

پارک جانورشناسی شهر سائوپائولو


همچنین مکزیکوسیتی در بستر دریاچه قرار گرفته جایی که صحراهای نواحی مرتفع شمالی با آتشفشان‌های جنگلی در "محور نئو-وولکانیک" مکزیک؛ منطقه کوهستانی وسیعی که در بخش مرکزی این کشور از غرب به شرق امتداد دارد، به هم وصل شده‌اند. حتی اکنون این منطقه دربردارنده دو درصد از گونه‌های جهان در محدوده شهری خود است.

سنگاپور که تنوع زیستی آن به دلیل تخریب در معرض تهدید است، گزینه دیگر دریافت این عنوان به حساب می‌آید. این کشور که از مالزی تا بورنئو و بالی گسترش پیدا کرده و دارای ۳۹۲ گونه پرنده است، زیست گرایی و ایجاد فضاهای سازگار با طبیعت را به بخش جدایی‌ناپذیر از برنامه‌ریزی شهری تبدیل کرده‌ است.

معماری شهری سازگار با محیط زیست در سنگاپور


به لحاظ قانونی در برخی مناطق، توسعه‌گران به دلیل جایگزین کردن فضای سبزی که برای ساخت و ساز اشغال کرده‌اند، مسوول شناخته می‌شوند. در نتیجه این اقدامات، شهری با باغ‌بام‌ها و پارک‌های به هم پیوسته بوجود آمده و همچنین نرم‌افزار شناسایی تنوع زیستی طراحی شده که به شهروندان اجازه می‌دهد تا مشاهدات خود از گیاهان و جانوران را ثبت کنند. سنگاپور توانسته افزایش جمعیت و ساخت فضاهای سبز شهری را همزمان با هم مدیریت کند.

در مقایسه با این مناطق ناحیه لندن بزرگ دارای میانگین پوشش درختی ۱۹.۵ درصدی است و این رقم در لس‌آنجلس ۱۳ درصد محاسبه شده است. همچنین چندین شهر دیگر که از تنوع زیستی خوبی برخوردارند شامل مدلین در کلمبیا، ایکیتوس در پرو، برونئی، کومینگ در چین و بمبئی است که از گزینه‌های قرار گرفتن در پنج رتبه نخست این فهرست هستند.

همچنین برخی از شهرها از قبیل سنگاپور، بارسلون و ملبورن به دلیل پیشگامی در تشخیص و استفاده از تنوع زیستی به عنوان ابزاری برای سیاست‌گذاری و بخش جدایی‌ناپذیر از آسایش و رفاه شهری مورد توجه هستند.

کشورهای برزیل، کلمبیا، اندونزی، چین، مکزیک، پرو، استرالیا، هند، اکوادور و ونزوئلا که از بیشترین تنوع زیستی برخوردارند، در مناطق استوایی یا نیمه استوایی قرار گرفته و به سرعت در حال گسترش شهرنشینی هستند. طبیعت در این مناطق کمتر در اولویت قرار دارد اما مقامات سنگاپور نشان داده‌اند که می‌توان به طور مثال از تنوع زیستی به عنوان راه‌حلی برای برخی از این مشکلات شهری بهره برد؛ در واقع تنوع زیستی بخش جدایی‌ناپذیر از زیرساخت شهری است که از سیلاب پیشگیری کرده، آلودگی هوا را از بین می‌برد و دمای هوا را متعادل می‌کند. (به این ترتیب حفظ منابع و محیط زیست طبیعی در جریان شهرسازی هم به سود طبیعت و ساکنانش و هم به سود انسان‌ها خواهد بود.)

گونه های جانوری در شهر کیپ تاون


بررسی‌ها نشان می‌دهد "کیپ تاون" در آفریقای جنوبی یکی از مناطق شهری با بیشترین تنوع زیستی در جهان است. کیپ غربی شامل ۵۰ درصد تمامی گونه‌های پستاندار در آفریقای جنوبی است. هرچند واقعیت این است که تنوع زیستی در این منطقه در معرض تهدید است. همچنین با افزایش ۳۰ درصدی جمعیت انسان‌ها در این منطقه از سال ۲۰۱۱ میلادی، ۳۱۸ گونه گیاهی، ۲۲ گونه پرنده و ۲۴ گونه حیوان دیگر در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌اند.

 

منبع: ایسنا





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها : اکولوژی شهری، تنوع زیستی شهرها،
لینک های مرتبط :




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

دانشمندان آفریقای جنوبی، راه موثری را برای اندازه‌گیری دقیق تنوع زیستی در مقیاس جهانی شناسایی نموده‌اند. به‌تازگی تنوع زیستی توسط اکولوژیست‌ها و طرفداران محیط‌زیست، مورد توجه قرار گرفته است؛ اما گرمایش جهانی و سایر تغییرات ساختاری اعمال شده به واسطه‌ی حضور انسان در محیط‌زیست، تنوع جوامع گیاهی و حیوانی موجود در سراسر جهان را کاهش داده است. لذا در این عرصه به حفاظت بیشتری نیاز است، اما برای به حداکثر رساندن تنوع زیستی، دانشمندان ابتدا باید بدانند این گونه‌های زیستی، دقیقاً در کجا زندگی می‌کنند.

 محققان دانشگاه استلنبوش، به‌تازگی استراتژی‌های جدیدی را برای ارزیابی دقیق‌تر میزان تنوع زیستی موجود در مناطقی که کمتر مورد مطالعه قرار گرفته‌اند، ارائه نموده‌اند؛ بنابراین برآورد جامع‌تری از تنوع گونه‌ها امکان‌پذیر خواهد بود.

تاکنون بهترین مدل‌های پیش‌بینی، تنها قادر به برآورد تعداد نمونه‌های محلی بوده و اکنون این میزان، به دو برابر افزایش یافته است. به‌عنوان بخشی از جدیدترین تلاش‌های تحقیقاتی، دانشمندان، جامعه بین‌المللی مدل‌سازان زیست‌محیطی را به چالش کشیده‌اند تا این میزان را به ۱۰ برابر افزایش دهند. دانشمندان، دقت بیش از دوازده مدل جدید را با استفاده از داده‌های به‌دست آمده از گونه‌های گیاهی بخش‌های حومه‌ی بریتانیا آزمایش نمودند. این مدل‌ها باید تنوع زیستی بریتانیا را با استفاده از نمونه‌هایی که فقط از ۶ کیلومتر مربع به‌دست آمده بود، برآورد می‌کردند. نتایج شبیه‌سازی با مشاهدات ماهواره‌ای به‌دست آمده از تنوع گونه‌ها در بریتانیا، مقایسه شد و مورد بررسی قرار گرفت.

 اغلب، تنوع زیستی در مقیاس بسیار کوچک مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد، در حالی که برنامه‌های حفاظتی در مقیاس بزرگ اعمال می‌شوند. «ویلیام کانین»، اکولوژیستی از دانشگاه لیدز، در مصاحبه خود با نشریه‌ای خبری گفت: «این عدم هماهنگی بین مقیاس‌های سیاست‌گذاری شده و مقیاس‌های اطلاعاتی ما، چالش‌های جدی را، خصوصاً در هنگام ارزیابی تغییرات تنوع زیستی ایجاد می‌کند».

 مدل‌های بهتر می‌توانند به دانشمندان کمک کنند تا بر این چالش‌ها غلبه نمایند. مدل‌های آزمایش شده توسط کانین و همکارانش نتیجه‌ای ترکیبی را نشان داد. بریتانیا حدود ۲،۳۰۰ گونه‌ی گیاهی دارد، اما مدل‌ها به شبیه‌سازی‌هایی ختم شد که نهایتاً از ۶۲ تا ۱۱۹،۵۹۳ گونه را نشان می‌داد. دقیق‌ترین مدل، توسط «فانلیانگ هی» از دانشگاه آلبرتا کانادا و «تسونگ جن شن»، استاد دانشگاه ملی چانگ ارائه شده بود. با این حال، این مدل‌ها نیز قادر به برآورد دقیق کل تنوع زیستی بریتانیا نبودند. مدل طراحی شده توسط «کانگ هویی استلن بورچ» با توجه به شکل و اندازه‌ی منطقه و سنجش تعداد گونه‌ها بهترین مدل بود.

 با توجه به اینکه امکان بهبود نتایج در این عرصه وجود دارد، تحقیقاتی که در هفته‌ی اخیر در مجله‌ی Ecological Monographs منتشر شده است، می‌تواند به دانشمندان کمک کند تا سطوح تنوع زیستی را در اکوسیستم‌های بزرگ‌تر و ناشناخته‌تر، به نحو بهتری پیش‌بینی کنند. در این خصوص، کانین بیان داشته است که روش‌های جدیدی نظیر مدل‌سازی ریاضیاتی تا حد زیادی تخمین توزیع تنوع زیستی را در مناطق ناشناخته‌تر، تسهیل نموده و نظارت بر تغییر تنوع زیستی را در مقیاس‌های فضاییِ چندگانه آسان‌تر می‌کند.

 

نوشته: بروکس های

ترجمه: سهیلا دوست‌ پژوه

منبع: upi.com





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها : اندازه گیری تنوع زیستی،
لینک های مرتبط :


انیشمیشن شاعرانه ای از ایان گاردنر،‌ کارگردان اسکاتلندی است. این انیمیشن پنج دقیقه ای برای برنامه فورمیشن 4mation در شبکه چهار بریتانیا ساخته شده است. برنامه فورمیشن فیلمهای کوتاه از کارگردانان جوان پخش می کند که بیشتر این فیلمها انیمیشن هستند. گفته می شود شبکه چهار بریتانیا هم شبکه مورد علاقه تحصیل کرده ها و روشنفکران بریتانیاست. البته این فیلم حامیان مالی دیگری هم دارد.

«دباغی» نگاه تلخ و شاعرانه ای دارد به حقوق حیوانات. اینکه دخالت و زیادخواهی های انسان چگونه چرخه طبیعت را مختل کرده است.





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها : حفظ حقوق حیوانات،
لینک های مرتبط :

به طور میانگین و تقریبی روزانه 41 گونه (species) جدید و ناشناخته از موجودات زنده توسط محققین کشف میشوند!!! که معمولا در خطر انقراض قرار دارند! بیشتر از 1.2 میلیون گونه از جانداران تا حال کشف گردیده و طبقه بندی شده اند و محققین عقیده دارند که نزدیک 86 درصد از گونه های جاندار روی زمین و 91 درصد از گونه های جاندار دریایی با درصد تقریبی زیر تا به امروزهنوز بر روی کره زمین به طور ناشناخته باقی مانده اند!

7.7 میلیون گونه جدید از حیوانات
298 هزار گونه جدید از گیاهان
611 هزار گونه جدید از فنجی ها
6400 گونه جدید از پروتوزوآها
27500 گونه جدید از کرومیست ها

البته ناگفته نماند این آمار تقریبی است و منابع مختلفی آمارهای بیشتر ازین را نیز مدنظر گرفته اند و حتی عقیده دارند شاید بالغ بر 20 میلیون گونه جدید و ناشناخته شده از جانداران مختلف در زمین روزی به ثبت برسند!


منبع:
Discovery
SCI-News





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

تصویر اینفوگرافیک بالا مربوط به توضیح در خصوص تعداد و تنوع گونه های زیستی زمین می باشد. تخمین زده می شود حدود 8.7 میلیون گونه زیستی بر روی زمین وجود دارد. از این تعداد 7.7 میلیون گونه مربوط به جانوران، 611000 گونه مربوط به قارچ ها، 298000 گونه متعلق به گیاهان، 36400 گونه مربوط به پروتوزوآها و 27500 گونه متعلق به کرومیست ها می باشد. حدود 68% گیاهان، 50% از پستانداران، 33% دوزیستان، 30% بی مهرگان، 21% خزندگان و 21% از ماهیان در رده بندی گونه های در خطر IUCN قرار دارند. 
همچنین از دلایل عمده انقراض می توان به تخریب زیستگاه ها، بهره برداری بیش از ظرفیت، آلودگی و معرفی گونه های غیر بومی اشاره کرد.




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

اصولا تنوع شالوده اصلی ثبات و پایداری است. موجودات در داخل اکوسیستمها در شبکه پیچیده ای از حیات برهم اثر متقابل دارند و هرکدام آشیانه بوم شناختی خاص خود را اشغال کرده اند و نقش زیستی خود را درباره چرخه مواد و سیر انرژی ایفا می کنند. این موجودات تنها قادرند سهم مشخص خود را دریافت دارند. و در صورت تعرض با کنترل شدید از طرف سایر اجزای زنده رو به رو خواهند شد . هر نوع تداخل در این سیستم منجر به برهم خوردن این رابطه ظریف زیستی خواهد شد. نمونه بسیار بارزی که می توان در این زمینه برشمرد تداخل انسان در اکوسیستم های طبیعی است. انسان با تبدیل اکوسیستمهای مرتعی و جنگلی به مزارع باعث برهم خوردن روابط زیستی موجود شده و اختلالات بسیاری را به وجود آورده است. در این مورد انسان با این عمل تنوع داخل اکوسیستمها را کاهش داده تواناییهای ذاتی آن را از بین می برد. کاهش تنوع باعث کاهش نقش اکوسیستمها در جذب آلاینده های محیطی ( مثل گازهای سمی )، کاهش حاصلخیزی خاک ،به هم خوردن روابط شکار و شکارچی بین موجودات حیوانی میشود. اثر متقابل بین کشاورزی و تنوع زیستی نیز مهم است . حدود هفتاد درصد اکوسیستمهای زمین جهت کسب 98% غذا ، پوشاک و چوب برای انسان دستکاری شده است . علاوه بر آن حدود 25% سطح زمین به شهرسازی و سکونت انسان اختصاص دارد و بدین ترتیب انسان حدود 95%  اکوسیستمهای خشکی را به تصرف خود درآورده است. در ادوار گذشته انسان با نزدیکی با طبیعت سعی می کرد حداقل مداخله را در اکوسیستمها به وجود آورد. و در حقیقت به عنوان جز زنده ای عمل می کرد. با شروع کشاورزی عملا مداخله انسان در طبیعت شروع شد. اهلی کردن گیاهان و حیوانات مرحله شروع کاهش تنوع بود. این امر در ابتدا چندان مشهود نبود و انسان در فعالیتهای خود از طریق کشت گیاهان به صورت مخلوط ، مدیریت تلفیقی زراعت و دام ، بهره گیری از انرژی های زیستی و حفظ چرخه مواد در خاک هماهنگی بیشتری با محیط طبیعی خود ایجاد کرده بود. پس از انقلاب صنعتی و با کشف انرژیهای فسیلی ارزان ، مداخله اصلی انسان شروع شد و در چند دهه اخیر این مداخله ها به حداکثر خود رسیده است به نحوی که امروزه بهره برداری از زمین به صورت خط تولید در یک کارخانه صنعتی درآمده است و سیستمهای تک کشتی و فاقد تنوع جهت تولید یک محصول خاص به وجود آمده اند و این کار جز با کمک انرژی های فسیلی میسر نبوده است .

تنوع ژنتیکی در گیاهان و حیوانات شالوده فعالیتهای به نژادی و بیوتکنولوژی در کشاورزی است و انسان به کمک منابع ژنتیک گیاهان و حیوانات وحشی و انتقال آن به گیاهان زراعی ، ارقام گیاهی و نژادهای دامی متعددی برای مقاصد خاص تولید کرده است.

تعداد گونه های حیوانی در یک هکتار مرتع در انگلستان تا 1000 گونه و دریک هکتار جنگل در آلمان 1800 گونه و در یک هکتار یونجه در نیویورک 600 گونه گزارش شده است. در یک متر مربع از علفزارهای حاره 32 میلیون نماتد و در یک گرم خاک تا 90 میلیون باکتری از سایر میکروارگانیسم ها وجود دارد.





نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها : ارزش های تنوع زیستی،
لینک های مرتبط :

اپلیکشن جذاب Biodiversity Is Us، نرم افزاری ست کاربردی جهت افزایش اطلاعات و معلومات در زمینه گونه های حیات وحش، از جمله معرفی حدود 400 گونه از جانوران از رده های مختلف، تشریح و توضیح در خصوص زیستگاه و محدوده انتشار گونه های حیات وحش، ویدئوهای مرتبط با معرفی گونه ها و نیز وضعیت گونه های موجود در لیست قرمز IUCN.
با استفاده از این نرم افزار اطلاعات مناسبی در خصوص موارد فوق می توان بدست آورد. این اپلیکشن از طریق لینک زیر از گوگل پلی قابل دسترسی می باشد.








نوع مطلب : معرفی اپلیکیشن اندروید، گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

ایران در لیست قرمز بدهکاران اکولوژیک

یکی از حوزه های بسیار با اهمیت فراموش شده در ایران استفاده ناکارآمد از داشته های محیط زیست بوده است. مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری در گزارشی با عنوان " سیاست‌گذاری محیط‌زیستی: چالش‌های جدید و پاسخ‌های کهنه" سیمای ناراحت کننده ای از شرایط زیست محیطی ایران ارایه کرده است که در بخشی از آن تاکید شده است . " مشکلات ناشی از استفاده ناپایدار از منابع، زمین، آب، هوا و غیره چشم‌انداز بسیار خطرناک و تهدیدکننده‌تری از داعش در جامعه ایران ترسیم می‌کند. جنگل‌زدایی، بیابان‌زایی، انتشار گازهای گلخانه‌ای و در نتیجه آلودگی شدید هوا، آلودگی دریاها و آب‌های شیرین (رودخانه‌ها، آب‌های زیرزمینی)، کاهش و انقراض گونه‌های گیاهی و جانوری، دفن نامناسب و غیراصولی مواد آلوده و سمی، استفاده بسیار زیاد از مواد آلی و سمی پایدار مانند کودهای شیمیایی یا سموم دفع آفات نباتی، فرسایش خاک و در نتیجه کاهش کیفیت خاک و غیره برخی از مهم‌ترین معضلات محیط‌زیستی در کشور به شمار می‌روند. "


ضعیف‌ترین عملکرد ایران مربوط به تنوع زیستی و زیستگاه با رتبه 133 از 180 کشور است. پس از آن به ترتیب شیلات با رتبه 110، اثرات بر سلامت با رتبه 109، کیفیت هوا با رتبه 109، آب و بهداشت با رتبه 101، اقلیم و انرژی با رتبه 97، منابع آب با رتبه 92، کشاورزی با رتبه 68 قرار می‌گیرد، شاخص جنگل فاقد آمار است.نکته قابل‌تأمل که ضرورت آسیب‌شناسی سیاست‌گذاری منجر به این عملکرد ضعیف را نشان می‌دهد، انتشار بارسنجی عملکرد محیط‌زیستی ایران در سال 2006 بر اساس شاخص‌های گزارش 2016 است. مقایسه رتبه‌ایران در این دو سال نشان می‌دهد به‌جز بهبود نسبی شاخص منابع آب و زیرشاخص فاضلاب و ثابت ماندن رتبه اقلیم و انرژی در طی 10 سال، افت بارز رتبه عملکرد محیط‌زیستی در کلیه شاخص‌ها وجود دارد که حادترین آن در شاخص کیفیت هوا با افت رتبه از 52 به 109 است .شاخص سرزمین شاد (happy planet index) دیگر شاخصی است که وضعیت محیط‌زیست را نشان می‌دهد. در آخرین رتبه‌بندی کشورها بر اساس این شاخص ایران با نمره 24 در رتبه 84 در بین 140 کشور جهان قرار گرفته است. رتبه پیشین ایران بر اساس این شاخص 77 از 150 کشور بوده است که با وجود کاهش تعداد کشورها ما نزول 7 رتبه‌ای را شاهد بوده‌ایم. این شاخص که هر سه سال یک‌بار مورد اندازه‌گیری قرار می‌گیرد و از حاصل‌ضرب شاخص رفاه اقتصادی (Experienced well-being) در شاخص امید به زندگی (Life expectancy) و نابرابری نتایج (Inequality of outcomes) تقسیم‌بر شاخص ردپای بوم‌شناختی (Ecological Footprint)، به دست می‌آید، نشان می‌دهد که رابطه‌ای ‌مستقیم و معنی‌دار بین سرزمینی که از طبیعتی مطلوب‌تر، با توان بوم‌شناختی بیشتر و غنای اکولوژیکی درخورتر بهره‌مند است با مردمی که در آن سرزمین زیست می‌کنند، وجود دارد. به عبارت ساده‌تر، هر چه زی‌گونگی حیات (تنوع زیستی) در کشوری بیشتر باشد، هر چه گیاهان و جانوران ساکن در یک قلمرو سیاسی، از امنیت بیشتر، زیستگاه غنی‌تر و امید به زندگی متعادل‌تری برخوردار باشند، انتظار می‌رود که مردم ساکن در آن اقلیم سیاسی هم از نشاط، شادی، روحیه و کارایی بیشتری برخوردار بوده و درجه افسردگی و میل به خودکشی (رتبه نخست استان ایلام در میزان خودکشی) در آن‌ها در کمینه باشد. در این گزارش امید به زندگی ایران 78.8 سال، سطح رفاه 4.6 از ۱۰، ردپای اکولوژیک 2.8 و نابرابری نتایج 23% گزارش شده است.

علاوه بر این شاخص‌ها، مقایسه روند ظرفیت زیستی و ردپای اکولوژیک ایران در طی 50 سال گذشته (فاصله سال‌های 1961 تا 2012) نشان می‌دهد که به‌موازات سقوط سرانه ظرفیت زیستی کشور در اثر افزایش جمعیت و نیز تخریب محیط‌زیست ناشی از برنامه‌های ناپایدار توسعه، نمودار سرانه ردپای اکولوژیک کشور صعودی بوده است. به‌گونه‌ای که در سال 2012 سرانه ظرفیت زیستی ایران ۰/۹ هکتار جهانی و ردپای اکولوژیک ۲/۸ هکتار جهانی است. به‌این‌ترتیب ایران در لیست قرمز بدهکاران اکولوژیک قرار دارد و میزان مصرف منابع زیستی و تأثیر آن بر محیط‌زیست حدود ۳/۱ برابر ظرفیت زیستی کشور است.

 ایران در لیست قرمز بدهکاران اکولوژیک قرار دارد و میزان مصرف منابع زیستی و تأثیر آن بر محیط‌زیست حدود ۳/۱ برابر ظرفیت زیستی کشور است.

به‌موازات افزایش شهرنشینی، به‌ویژه در کلان‌شهرها، ترافیک متراکم‌تر، آب‌وهوا آلوده‌تر، حاشیه‌نشینی شهری گسترده‌تر و آب شیرین در دسترس کمتر می‌شود. فقر گسترده تخریب و تخلیه منابع را شدت بخشیده است. به همین منوال نادیده گرفته شدن تبعات محیط‌زیستی، هزینه‌های گزافی در برداشته است. برنامه‌های محیط‌زیستی مانند وضع مالیات‌های سبز به دلیل عدم التزام به اجرا و عدم انطباق با ساختارهای مالیاتی و مدیریت محیط‌زیستی کشور با شکست مواجه می‌شوند. قوانین و مقررات به‌سختی و با مشکل اجرا می‌شوند. تعداد زیادی از معاهدات بین‌المللی در زمینه حفظ محیط‌زیست امضا و یا تصویب شده اما تنها تأثیر قابل ارزیابی آن‌ها رشد نسبی و اندک آگاهی تصمیم گیران و مردم بوده است.ایران در سطح گونه‌های جانوری تاکنون گونه‌هایی از نادرترین جانوران خود را به علت عدم کنترل شکار و تخریب زیستگاه‌های مربوطه از دست داده است.

 ایران در خصوص حفاظت از تنوع زیستی بسیار ضعیف بوده و سیاست‌های توسعه پایدار اکولوژیک یا وجود ندارند و یا به مرحله اجرا درنیامده‌اند. عدم وجود آگاهی و انتشار اطلاعات، الگوهای تولید و مصرف ناسازگار با محیط‌زیست، مکان‌یابی نامناسب برخی از فعالیت-های صنعتی و اقتصادی، ضعف در اجرای قوانین و مقررات، نبود ملاحظات محیط‌زیستی در سیاست-گذاری‌های کلان، فقدان شفافیت در سیاست‌ها (پررنگ بودن ملاحظات سیاسی و اقتصادی در تصمیم‌گیری‌ها) و کمبودهای تخصصی مدیریتی ذکر شده‌اند.

 

6 تالاب ایران در لیست قرمز مونترو

از مجموع 2800 تالاب کشور، 94 تالاب شناخته شده وجود دارد که از این تعداد 24 تالاب در کنوانسیون رامسر به عنوان تالاب بین‌المللی به ثبت رسیده است. از میان 24 تالاب بین‌المللی برخی دارای مجموعه‌ای از تالاب‌ها هستند ولی تحت عنوان یک تالاب شناخته می‌شوند، که با احتساب مجموعه تالاب‌ها، 35 تالاب بین‌المللی در کشور داریم. تالاب‌هایی که به لحاظ حفاظت و شرایط زیست‌محیطی در وضعیت مطلوبی به سر نمی‌برند یا در معرض خشک شدن قرار دارند، در لیست مونترو قرار می‌گیرند که از 24 تالاب بین‌المللی ایران، 6 تالاب در این فهرست قرار دارد که عبارتند از: تالاب انزلی، تالاب هامون (دهانه جنوبی پوزک)، تالاب هامون (صابوری و هیرمند)، تالاب نیریز و کمجان و تالاب شورگل، یادگارلو و دورگه سنگی.


 

۷۴ گونه جانوری ایران در «لیست قرمز»

74، عددی که چندین سال است در حال تکرار شدن است. این عدد نشان می‌دهد با گذشت نزدیک به یک دهه از انتشار لیست جامع اتحادیه جهانی حفاظت از محیط زیست (IUCN) درباره گونه‌های جانوری در لیست قرمز در سال ۲۰۰۷، تغییر عمده‌ای در وضعیت بسیاری از گونه‌های جانوری در معرض تهدید ایران صورت نگرفته است.

سه سال پیش، در آستانه روز جهانی حیات وحش، سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده بود که «اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت»، ۷۴ گونه از جاندران مختلف ایران را در «سیاهه قرمز» قرار داده است.


منبع: مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری





نوع مطلب : تنوع زیستی ایران، گونه های گیاهی و جانوری، تخریب زیستگاه ها، انقراض، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

بیشتر اکولوژیست‌ها دو جنبه از تنوع زیستی را برای اندازه‌گیری آن در نظر می‌گیرند: یکی فراوانی گونه‌ها، یعنی تعداد گونه‌ها در یک اجتماع، و دیگری فراوانی نسبی است که یکنواختی انتشار افراد در میان گونه‌های یک اجتماع است.

 

فراوانی گونه

این اندازه‌گیری تنها شمارش تعداد گونه‌های یافت شده در زمانی که مشاهده کننده از اجتماع نمونه می گیرد میباشد. فراوانی گونه را باS  نشان می‌دهند. تنها پیچیدگی در این اندازه‌گیری این است که این تعداد تا حدی بستگی به اندازهٔ نمونه‌ای دارد که مشاهده کننده برمی‌گزیند. زمانیکه نمونه‌برداری صورت میگیرد، افراد را یکی یکی و به شکل تصادفی برمی‌گزینند، و گونهٔ هر فرد را ثبت می‌کنند. در آغاز گونه‌های جدید را به شکل معمول می‌گیرند، ولی پس از گذشت زمان افراد بیشتری از گونه‌های پیشین خواهند بود. شاید هیچ‌گاه یافتن گونه‌های جدید پایان نیابد، ولی هر چه بیشتر کمیاب می‌شوند، با افزایش تعداد افراد مورد آزمایش، فراوانی گونه‌ها نیز افزایش می‌یابد. در آغاز تند و سپس کندتر.

زمانی که این رخداد پیش می‌آید، باید تصمیم گرفت که چه تعداد از افراد را قرار است بشماریم تا بگوییم S را برآورد کرده‌ایم. تکنیک‌هایی وجود دارند که با کاربرد شکل این منحنی عددی را که در نهایت ثابت می‌شود را برآورد می‌کند. یا اینکه می‌توان تصمیم گرفت که S را زمانی در نظر بگیریم که تعداد گونه‌های جدید کمتر از حد مشخصی (بعنوان مثال ٪۱) از افرادی شود که می‌شماریم. اندازه‌گیری فراوانی گونه‌ها اطلاعات مفیدی را به دست می‌دهد واین مزیت را دارد که به راحتی به نمودار تبدیل می‌شود و فهم آن ساده است و به آسانی می‌توان آن را به مخاطب عمومی توضیح داد. اغلب این تنها نوع از تنوع زیستی است که می‌توان به دست آورد، مگر اینکه محقق کار میدانی انجام دهد. در بسیاری از موقعیت‌ها، فراوانی گونه‌ها برای انجام مقایسه‌ها، به ویژه میان زیست‌گاه‌های جغرافیایی، کافی خواهد بود. با این همه، شمارهٔ فراوانی گونه‌ها (S) می‌تواند گمراه کننده باشد. دو اجتماع را در نظر بگیرید، هر دو با یک تعداد گونه، ولی در یکی از آنها یک گونهٔ معمول و افراد کمی از دیگر گونه‌ها وجود دارد، در حالی که در اجتماع دیگر تعداد برابری از هر گونه وجود دارد. به شکل ناخودآگاه ما اجتماعی راکه افراد به شکل یک‌نواختی در میان گونه‌های دیگر پخش شده‌اند را متنوع‌تر از اجتماعی که تقریباً همهٔ افرادش متعلق به یک گونه هستند در نظر می‌گیریم. برای وارد کردن این موضوع در شمارش خود، نیاز داریم که فراوانی نسبی را در نظر بگیریم.

 

فراوانی نسبی

می‌دانیم که در بیشتر اجتماع‌ها، برخی گونه‌ها معمول‌تر از دیگر گونه‌ها هستند و برخی نیز کمیابند. ولی شدت این پدیده از اجتماع به اجتماع و از موقعیتی به موقعیت دیگر متفاوت است. فرمول‌های ریاضی برای اندازه‌گیری یک‌نواختی پخش افراد در میان گونه‌ها وجود دارد و این گونه‌ها در برخی موارد مفید نیز هستند. ولی به خودی خود این مشکل را دارند که تنها یک‌نواختی را اندازه می‌گیریند و اطلاعات مهم دربارهٔ فراوانی گونه‌ها را از دست می‌دهند. چیزی که بیش از همه کاربردی است ترکیبی از فراوانی گونه‌ها و یک‌نواختی آنها است.

 

شاخص های تنوع گونه ای و نحوه محاسبه و اندازه گیری تنوع زیستی

بمنظور تعیین و اندازه گیری تنوع گونه ای، سه شاخص عمده شامل سیمپسون (Simpson), شانون وینر (Shano Weiner) و بریلوین (Brillouin) مورد استفاده بوم شناسان و محققین قرار میگیرد که در پست های بعدی به معرفی و نحوه استفاده از شاخص های مزبور و نیز برخی نرم افزارهای مورد استفاده در اندازه گیری تنوع گونه ای خواهیم پرداخت. 





نوع مطلب : تنوع زیستی، گونه های گیاهی و جانوری، 
برچسب ها : اندازه گیری تنوع زیستی، شاخص های تنوع زیستی، محاسبه غنای گونه ای،
لینک های مرتبط :


جهت مشاهده نمودار در سایز اصلی اینجا کلیک کنید.

منبع: IUCN-Statista 2017




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها : لیست گونه های در معرض خطر،
لینک های مرتبط :
بر اساس آمار ارائه شده از سوی سایت Statista، وضعیت کل گونه های شناسایی شده و تعداد گونه های مندرج در لیست قرمز IUCN در سال 2017 به قرار زیر می باشد:

 تعداد گونه های موجود در لیست قرمز تعداد کل گونه های شناسایی شده 
 4,553 1,305,250 بی مهرگان
 8,170 68,266 مهره داران
 11,674 310,442 گیاهان
 34 52,280 قارچ ها




نوع مطلب : گونه های گیاهی و جانوری، تنوع زیستی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط : Statista،


( کل صفحات : 2 )    1   2   


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
تماس با ما
 
 
بالای صفحه