تبلیغات
تنوع زیستی و طبیعت - مطالب ابر کنوانسیون تنوع زیستی
 
تنوع زیستی و طبیعت
Biodiversity and Nature
درباره وبلاگ


تنوع زیستی به معنای قابلیت تمایز بین ارگانیسم های زنده از هر منبع شامل اکوسیستم های زمینی، دریایی و اکوسیستم های آبزی، همچنین شامل ترکیبات اکولوژی که بخشی از اکوسیستم ها را تشکیل می دهند، می باشد. تنوع زیستی علاوه بر آنکه نیازهای ضروری و اولیه انسان ها را نظیر خوراک، پوشاک و مسکن فراهم می آورد، سلامت و شادابی روح و جسم، رونق اقتصادی و پیشرفت روزافزون و همه جانبه ما را نیز تضمین می کند. روند رو به رشد تهدید این گنجینه حیات سیاست مداران و متفکران را به توجه بیش از پیش به این مقوله معطوف داشته است.

مدیر وبلاگ : شهرام صمدی خادم
نظرسنجی
چقدر با مبحث " تنوع زیستی " آشنایی دارید؟






جایزه میدُری یک جایزه منحصر به فرد بین المللی است که به تنوع زیستی اختصاص داده شده است و با همکاری بنیاد زیست محیطی  AEON و کنوانسیون تنوع زیستی سازمان یافته است.

این جایزه به افرادی تعلق می گیرد که نقش برجسته ای را در امر حفاظت و استفاده پایدار از تنوع زیستی داشته اند و هدف این است که با به نمایش در آمدن عملکرد این افراد، دیگران را به کارهای مشابه تشویق نموده، الهام بخش اقدامات مثبت در زمینه تنوع زیستی باشد. هدف دیگر از سازماندهی این جایزه ، بالا بردن سطح آگاهی عموم در خصوص تنوع زیستی و اهداف دهه تنوع زیستی سازمان ملل است.

جایزه میدری به صورت دو سالانه به سه نفر تعلق می گیرد که طی یک مراسم اهدای جوایز که در حاشیه کنفرانس کشورهای عضو کنوانسیون برگزار می گردد، از این افراد تقدیر بعمل آمده و مبلغ یکصد هزار دلار آمریکا به ایشان اهدا می شود. این جایزه بین المللی در سال 2010 میلادی راه اندازی شده است و امسال پنجمین سالی است که این جایزه به افراد برگزیده اعطا می گردد.

به گفته تاکویا اوکدا رئیس بنیاد محیط زیستی : AEON "حفاظت از تنوع زیستی زمین و مقابله با تغییرات آب و هوایی، دو مورد از بزرگترین چالش های زمان ما است. ما امیدواریم که جایزه میدُری الهام بخش اقداماتی برای حل این چالش های جهانی و دستیابی به اهداف تنوع زیستی آیچی و اهداف دهه تنوع زیستی  2020-2010 سازمان ملل باشد".

به نقل از کریستینا پاسکا پالمر، دبیر اجرایی کنوانسیون تنوع زیستی : "جایزه میدری یک جایزه بین المللی منحصر به فرد است که متمرکز بر تنوع زیستی است و توجه عموم را به اقدامات افراد برگزیده جلب می کند. امید است که این جایزه باعث افزایش آگاهی عمومی در مورد نقش اساسی تنوع زیستی در رفاه بشر و راه حل هایی که تنوع زیستی برای چالش های جهانی مانند تغییرات اقلیمی ارائه می کند گردد. "

این جایزه در ماه اکتبر سال 2018 میلادی طی مراسمی ویژه پیش از چهاردهمین کنفرانس اعضای متعاهد به کنوانسیون در شهر توکیو به برگزیدگان اعطا می گردد. جهت شرکت در این رویداد و نامزدی برای این جایزه ارزشمند می توانید حداکثر تا تاریخ 25 خرداد 97 (15ژوئن 2018) به سایت زیر مراجعه نمایید:

www.aeon.info/ef/en/prize





نوع مطلب : تنوع زیستی، 
برچسب ها : جایزه میدری، کنوانسیون تنوع زیستی،
لینک های مرتبط : The MIDORI Prize 2018 Application and Inquiry Form،

کنفرانس حفاظت از تنوع زیستی در ژاپن موفق شد برنامه‌ای مهم را برای دهه ‌آینده جهان به تصویب رساند.کشور های صنعتی و در حال توسعه به‌طور مشترک در توافقی تاریخی تضمین کردند که حفاظت از طبیعت را قربانی بهره‌وری اقتصادی نکنند.

کشورهای شرکت کننده در کنفرانس تنوع زیستی در شهر "ناگویا" در ژاپن به توافق رسیدند که تا سال 2020 میلادی به 20 هدف دست پیدا کنند. این اهداف به منظور حفاظت از تنوع زیستی در دهه آینده در جهان به اجرا گذاشته خواهد شد.

در این نشست تاریخی که به دعوت سازمان ملل متحد برگزار شده بود، 193 کشور حاضر اعلام کردند که از این پس 17 درصد از مساحت خشکی‌ها و 10 درصد از آب‌های کره زمین جزو منطقه حفاظت شده به شمار می‌آید. این تصمیم بدین معناست که هرگونه استفاده اقتصادی از این مناطق ممنوع خواهد شد.

کشورهای جهان همچنین توافق کردند که از ماهیگیری بی‌رویه جلوگیری و استفاده از کودهای شیمیایی در زمین‌های کشاورزی را محدود کنند.

ریو ماتسوموتو، وزیر محیط زیست ژاپن، نتایج این نشست را موفقیت‌آمیز خواند. نوربرت روتگن، وزیر محیط زیست آلمان نیز گفت که «در کشورهای جهان نشانه‌‌هایی از آغازی نو دیده می‌شود». به گفته ناظران سیاسی، کنفرانس ژاپن چرخشی در حفاظت از تنوع زیستی به شمار می‌آید. نتایج این کنفرانس از استثمار لجام‌ گسیخته طبیعت جلوگیری خواهد کرد.

 

تقسیم عادلانه منافع

جیم لیپ، رئیس سازمان صندوق جهانی حیات وحش  (WWF)، تصریح کرد که «پروتکل "ناگویا" دستاوردی تاریخی است». جلوگیری از شکار و صید جانوران در حال انقراض نیز یکی از دستاوردهای این کنفرانس محسوب می‌شود.

پیشتر بیم آن می‌رفت که کنفرانس "ناگویا"، همچون نشست محیط زیست در کپنهاگ، به خاطر منافع متضاد کشورهای شرکت‌کننده به بن‌بست و شکست کشیده شود. موضوع محوری در کنفرانس "ناگویا" تقسیم عادلانه منافع بدست آمده از منابع طبیعی بود. این مسئله یکی از جدال‌های اصلی میان کشورهای صنعتی و کشورهای صادرکننده مواد خام به حساب می‌آید.

کارشناسان امیدوارند که با تقسیم عادلانه منافع حاصل از منابع طبیعی کشورهای در حال توسعه مجبور نشوند با سرعت بیشتر طبیعت خود را نابود کنند. در این راه همکاری و آمادگی کشورهای پیشرفته برای تقسیم منافع ضروری است.

به گفته کارشناسان، نابودی جنگل‌های استوایی به خاطر کشت محصولات کشاورزی و تامین خوراک دام برای دامپروری در کشورهای پیشرفته باید در شکل کنونی آن متوقف شود. از این پس با پرداخت کمک‌های مالی به کشورهایی نظیر برزیل و اندونزی در ازای نگهداری از جنگل‌های خود، باید روند کنونی بهره‌وری از طبیعت جذابیت خود را از دست بدهد.

کنفرانس "ناگویا" پیامی روشن داشت: بدون تنوع زیستی هر منفعت اقتصادی بی‌اهمیت است. رشد اقتصادی‌ای که سبب نابودی تنوع زیستی در جهان شود، به جای آنکه زندگی را ارتقاء دهد، قطعاَ از کیفیت آن خواهد کاست.

 

تصویب پروتکل الحاقی به پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا در ناگویا

در اجلاس تنوع زیستی ناگویای ژاپن و در پنجمین اجلاس متعاهدین پروتکل ایمنی زیستی کارتاهنا، پروتکلی الحاقی به این پروتکل تصویب و در مقر دبیرخانه کنوانسیون تنوع زیستی در مونترال کانادا آماده امضای کشورهای متعاهد شد.

این کشورها می توانند این الحاقیه را در سیستم قانون گذاریشان به تصویب برسانند و تا هنگامی که  50 کشور این پروتکل را در سیستم قانون گذاری خود تصویب نکرده باشند، لازم الاجرا نیست.

این پروتکل الحاقی کشورها را موظف می کند تا در صورتی که محصول حاصل از بیوتکنولوژی جدید آن کشورها خسارتی را منحصرا به تنوع زیستی کشور دیگری وارد کند به نحوی که این خسارت صرفا ناشی از موجودات زنده حاصل از بیوتکنولوژی جدید باشد و این خسارت قابل اندازه گیری باشد بر اساس حکم دادگاه خسارت را پرداخت کنند.

البته بر اساس نظر کارشناسان امر در خصوص این الحاقیه که اظهار می دارند ظاهر این قضیه خوب است، نوعی اطمینان فراهم می کند که محصولات حاصل از بیوتکنولوژی جدید خساراتی را به تنوع زیستی وارد نمی کند و اگر وارد کرد خسارات جبران پذیر است اما باطن قضیه این است که این پروتکل ابزاری در دست کشورهای قدرتمند است تا علیه کشورهای در حال توسعه استفاده کنند در حالی که خودشان میلیون ها هکتار محصولات حاصل از بیوتکنولوژی جدید را می کارند و صادر می کنند و از آن جا که شرکت های قدرتمند چند ملیتی از متخصصان برجسته حقوق برخوردارند، مطمئنا خسارتی بابت این پروتکل پرداخت نخواهند کرد.

پیش بینی این کارشناسان این است که این پروتکل به زودی قابلیت اجرایی نخواهد داشت چون کشورهایی مانند برزیل، آرژانتین، آمریکا، کانادا، چین و هندوستان با دانستن باطن قضیه، آن را امضا نخواهند کرد.

آنان معاهده پروتکل الحاقی ایمنی زیستی را به ضرر کشورهای در حال توسعه و به ویژه ایران دانسته و یان می کنند احتمال می رود این معاهده از سوی شرکتهای چند ملیتی تدوین شده باشد و تبعات سنگینی برای حوزه بیوتکنولوژی کشور به همراه داشته باشد. فقدان قانون ایمنی زیستی در کشور از مشکلات ما در بعد داخلی است که در این زمینه انجمن بیوتکنولوژی به عنوان تنظیم و تضمین کننده استفاده از محصولات تراریخته، تلاشهایی را در زمینه تدوین این قانون انجام داد و در نهایت این قانون در مجلس به تصویب رسیده و اکنون بیش از یک سال از ابلاغ آن از سوی رئیس جمهور می گذرد اما اجرای آن شروع نشده است.

دلیل اجرایی نشدن این قانون در روند کند تدوین آیین نامه های اجرایی آن است ، بطوری که آیین نامه اجرایی که در حال حاضر پیشنهاد شده است تنها در حوزه صادرات و واردات است و از آنجایی که به تولیدات داخلی مجوز داده نشده است، تدوین این آیین نامه بی معنی خواهد بود.

به نظر می رسد این آیین نامه تولیدات داخل را ناچیز می شمارد و توان داخلی را دور از ذهن می داند در حالیکه انتظار می رفت آیین نامه اجرایی که نوشته می شود محصولات تراریخته وارداتی و تولیدات داخل را در بر بگیرد؛ چرا که مواد غذایی که مردم مصرف می کنند فرقی نمی کند که تولید داخل باشد یا خارج و هر دو محصول باید ضوابطی را رعایت کند.

تنها مشکل این آیین نامه تمرکز بر روی محصولات وارداتی است که پیشنهاد می شود کلمه "واردات" حذف و به جای آن "کلیه محصولات" تراریخته چه داخلی و چه خارجی آورده شود.

در پنجمین اجلاس متعاهدین پروتکل ایمنی زیستی که با حضور نمایندگان 160 کشور عضو و بیش از 30 کشور غیر عضو در شهر ناگویای ژاپن برگزار شد، تصمیمات مهمی اتخاذ شد که مهمترین آنها تصویب "پروتکل الحاقی" ایمنی زیستی برای جبران خسارات احتمالی ناشی از موجودات زنده و محصولات تراریخته بود.

از این پروتکل الحاقی با عنوان معاهده "ناگویا-کوالالامپور" یاد می شود، این معاهده در ارتباط با مسئولیت کشورها و جبران خسارت است. این قانون تاکید می کند که اگر کشوری از موجودات مهندسی ژنتیک شده و یا محصولات تراریخته تولید می کند، در برابر خساراتی که به تنوع زیستی سایر کشورها وارد می کند مسئول است.

 در همین راستا شرکتهای چند ملیتی در میان خودشان توافقی را تحت عنوان "کامپکت" به امضا رساندند. بر این اساس صندوقی را تشکیل دادند که در هر جایی که آنها باید جبران خسارت کنند از این صندوق پرداخت کنند. برداشت کنندگان این صندوق تنها 6 شرکت چند ملیتی است، به این ترتیب بازار بذر تراریخته در انحصار این شرکتهای چند ملیتی قرار می گیرد.  

شرکتهای چند ملیتی باشگاه بیوتکنولوژی همانند باشگاه اتمی تشکیل دادند که هیچ کشوری غیر از خودشان را راه نمی دهند. به این ترتیب یک بازار انحصاری برای شرکت های چند ملیتی ایجاد شد.

 فرصتی که ما برای تدوین قوانین بیوتکنولوژی در سالهای اخیر از دست دادیم مشکلات بزرگی برای ما ایجاد کرد و انتقاداتی که در این زمینه داشتیم با تصویب این معاهده به اثبات رسید.

ملبوبی ، رئیس انجمن بیوتکنولوژی ایران در گفتگویی در همین زمینه با تاکید بر اینکه از این جا به بعد هر اقدامی که انجام دهیم آینده بیوتکنولوژی را تحت تاثیر قرار می دهد، خاطر نشان ساخته است، ایران در برابر این معاهده دو انتخاب بیشتر ندارد یا باید به معاهده بپیوندد که این خیانت بزرگی خواهد بود و آیندگان ما را نخواهند بخشید و یا نپیوندیم ما را تحت فشار می گذارند

 وی با اشاره به برخورد سایر کشورها با این معاهده گفت: بسیاری از کشورها با این معاهده مخالفند اما راهی جز موافقت نداشتند از این رو احتمال می رود که خیلی از کشورها آن را امضا نکنند.

ملبوبی با بیان اینکه در حال حاضر این معاهده در اجلاس ناگویا مصوب شده است، افزود: کشورها پس از آماده شدن این معاهده آن را در پارلمان خود مطرح می کنند و پس از تصویب، اقدام می کنند ولی تا وقتی که امضا نشده باشد نسبت به اجرای این معاهده ملزم نیستند.

 وی با تاکید بر اینکه در حال حاضر نباید این معاهده امضا شود گفت: باید در برابر چنین اقداماتی در دنیا هوشیار باشیم و فراموش نشود که هر روزی که برای تصمیم گیری در حوزه بیوتکنولوژی دیر کنیم حلقه تنگ تر می شود. از این رو باید قوانین خوب و متقنی را در این زمینه تدوین کنیم.




ادامه مطلب


نوع مطلب : تنوع زیستی، 
برچسب ها : کنوانسیون تنوع زیستی، پروتکل ایمنی زیستی، کنفرانس ناگویا،
لینک های مرتبط :
لوگوی کنوانسیون تنوع زیستی

در دنیایی که به سرعت به سوی جهانی شدن پیش می رود، "تنوع زیستی" و یا به بیانی دیگرمدیریت منابع گرانبهای حیات، یکی از بزرگترین و مهم ترین چالشهای پیش روی بشر امروز به شمار می آید.

تنوع زیستی و یا به بیانی دیگر شبکه حیات منبعی است که خانواده ها، اجتماعات، ملتها و نسلهای آینده به آن وابسته هستند و همچنین حلقه اتصال بین ارگانیسم ها یی محسوب می شود که هر کدام از آنها در اکوسیستمی وسیعتر نقش خود را ایفا می نمایند.

اگرچه در طول تاریخ، تنوع زیستی همواره یکی از موضوعات مهم جوامع بشری بوده است ولی در دهه هفتاد، جلوگیری از تخریب محیط زیست و کاهش تعداد گونه ها و اکوسیستم ها منجر به شگل گیری تلاشهای جمعی گردید.

در سال ۱۹۷۲ کنفرانس سازمان ملل متحد در زمینه محیط زیست انسان که در استکهلم برگزار گردید به شکل گیری برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP) منتهی شد. دولتها تعدادی از موافقتنامه های منطقه ای و بین المللی را در جهت مواجه با موضوعات مختلف امضاء نمودند که از جمله آنها می توان به موافقتنامه حفاظت از تالابها و همچنین موافقتنامه قانونمند نمودن تجارت بین المللی در زمینه گونه های در معرض خطر اشاره نمود. اگر چه توافقات مذکور به همراه موافقتنامه کنترل مواد شیمیایی سمی و کنترل آلودگی به کاهش موج تخریب کمک کرده است ولی در خنثی نمودن اثر آن توفیق چندانی نداشته است. به عنوان مثال می توان به اعمال تحریم بین المللی و یا اعمال محدودیتهایی در زمینه خرید و فروش حیوانات و گیاهان خاص و نادر اشاره نمود که موجب کاهش سطح برداشت بی رویه محصول و شکارغیر قانونی شده است.

در سال ۱۹۸۷، کمیسیون محیط زیست و توسعه (کمیسیون Brundtland) اعلام نمود که توسعه اقتصادی باید از نظر اکولوژیکی تخریب کمتری به همراه داشته باشد. در گزارش مهم این کمیسیون با عنوان "آینده مشترک ما" چنین آمده است : "بشر می تواند توسعه ای پایدار را در جهت پاسخ گویی به نیازهای زمان حال خود بدون تضعیف توانایی نسلهای آینده در برآورده نمودن نیازهایشان بنا نهد."


بر خلاف معاهداتی که پیشتر به تصویب رسیده بودند و حمایت از گونه ها و زیستگاههای خاص را مد نظر قرار می دادند، در کنوانسیون تنوع زیستی تصریح شده است که اکوسیستم ها، گونه ها و ژنها باید در جهت تامین منافع انسان به صورتی که موجب کاهش تنوع زیستی در بلند مدت نگردد، مورد بهره برداری قرار گیرند.

کنوانسیون همچنین بر اساس اصل پیشگیرانه به سیاستگذاران تذکر می دهد در مواردی که خطر کاهش شدید و یا فقدان تنوع زیستی وجود دارد نباید به دلیل نبود استدلالهای منطقی وعلمی در برطرف نمودن و یا کاهش تهدیدات، از انجام اقدامات اساسی خودداری نمایند.

در کنوانسون نیاز به مشوقهای اساسی درجهت حفاظت از تنوع زیستی مورد تائید قرار گرفته است. در نظر گرفتن مشوقهای مذکور منافع مهم زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی را به همراه خواهد داشت.

تعدادی از موضوعات مهمی که در معاهده به آنها پرداخته می شود، به قرار ذیل است:

• اختصاص مشوقهایی برای حفاظت و بهره برداری پایداراز تنوع زیستی؛
• دسترسی مستمر به منابع ژنتیکی؛
• دسترسی به تکنولوژی و انتقال آن از جمله بیو تکنولوژی؛
• همکاری فنی و علمی؛
• ارزیابی میزان اثرات زیست محیطی؛
• آموزش و تنویر افکار؛
• تامین منابع مالی؛
• ارائه گزارش ملی در زمینه فعالیتهای انجام شده در راستای اجرای تعهدات.


اهمیت تنوع زیستی

منافع حاصل از تنوع زیستی شامل همه انسانها می شود. منابع زیستی ستونهایی هستند که تمدن بر روی آنها بنا شده است. منابع طبیعی در صنایع و فعالیتهای متفاوتی مانند: صنایع کشاورزی، آرایشی، دارویی، کاغذ سازی، پرورش گیاه، ساخت و ساز و بازیافت مواد زائد کاربرد دارند. کاهش تنوع زیستی موجب تهدید ذخائر غذایی ، فرصتها ی گردشگری، منابع چوب، دارو و انرژی می شود و همچنین درعملیات اکولوژیکی مهم مداخله می نماید.

نیاز ما به اجزاء سازنده طبیعت که زمانی آنها را نادیده گرفتیم، اغلب مهم و غیر قابل پیش بینی است. با گذشت زمان برای درمان بیماریها و یا استفاده از ژنهای مقاوم گیاهان وحشی در محافظت ازمحصولات کشاورزی در مقابل آفات، به طبیعت پناه می بریم. به علاوه، ارتباطات گسترده دربین اجزاء مختلف تنوع زیستی، کره زمین را به زیستگاهی برای تمام انواع گونه ها، از جمله بشر تبدیل نموده است. سلامت ما و همچنین سلامت اقتصاد و جامعه انسانی ما به ذخائر مختلف حاصل از فعالیتهای اکولوژیکی مختلف که بسیار ارزشمند بوده و قابلیت جایگزینی ندارند وابسته است. این فعالیتهای طبیعی آنقدر متفاوت هستند که تقریباً نامحدود به نظر می رسند. به عنوان مثال، حتی در سطحی بسیار وسیع، جایگزین نمودن فعالیتهایی مانند کنترل آفات که توسط بسیاری از موجوداتی صورت می پذیرد که از یکدیگر به عنوان غذا استفاده می کنند (کنترل بیولوژیکی) و یا عمل گرده افشانی که توسط حشرات و یا پرندگان انجام می شود، تقریباً غیر ممکن است.

اکوسیستم محصولات و خدماتی را از قبیل موارد ذیل ارائه می نماید:

• تامین غذا، سوخت و الیاف؛
• تامین مواد ساختمانی؛
• پالایش هوا و آب؛
• سم زدایی و تجزیه مواد زائد؛
• پایدارنمودن و تعدیل هوای کره زمین؛
• تعدیل سیل، خشکی، تغییرات شدید آب و هوایی و شدت باد؛
• حاصلخیزنمودن خاک و امکان تجدید آن از جمله ایجاد چرخه غذایی؛
• گرده افشانی گیاهان و تعداد بسیار زیادی ازمحصولات کشاورزی؛
• کنترل آفات و بیماریها؛
• حفظ منابع ژنتیکی به عنوان عوامل اصلی ایجاد تنوع در محصولات کشاورزی،دام، دارو و ....؛
• تاثیرات فرهنگی وکمک به افزایش زیبایی محیط؛
• توانایی سازگاری گونه ها با تغییرات.


تنوع زیستی در معرض تهدید

زمانی که در مورد خطراتی که طبیعت را محاصره کرده است، تفکر می کنیم، اغلب متوجه خطراتی می شویم که دیگر مخلوقات را تهدید می نماید. کاهش تعداد حیوانات زیبایی مانند پاندا، ببر، فیل، نهنگ و گونه های مختلف پرندگان، توجه جهانی را به مسئله گونه های در معرض خطر معطوف کرده است. در دنیای امروز گونه ها با سرعتی ۵۰ تا ۱۰۰ برابر سرعت معمول از بین می روند و این روند به شدت رو به افزایش است. در حال حاضر حدود ۳۴۰۰۰ گونه گیاه و ۵۲۰۰ گونه حیوان (یکی از هشت گونه آن پرنده می باشند) با خطر انقراض روبرو هستند.

امروزه گنجینه ارزشمندی از گونه های گیاهی و جانوران اهلی که بشر در طول هزاران سال به منظور تامین غذا پرورش داده، رو به نقصان گزارده است. علت این امر را عمدتاً باید در کشاورزی به شیوه مدرن و تجاری که بر روی تعداد نسبتاً اندکی از محصولات کشاورزی تمرکز می نماید، جستجو نمود. حدود ۳۰% از حیوانات درمزارع در حال حاضر با خطر انقراض روبرو هستند.

در حالیکه کاهش تعداد گونه های منفرد توجه ما را به سوی خود جلب می نماید، پراکندگی، تخریب ونابودی جنگلها، تالابها، صخره های مرجانی و دیگر اکوسیستمها، بزرگترین تهدیدات فراروی تنوع زیستی به شمار می آیند. امروزه حدود ۴۵% از جنگلهای اولیه از بین رفته اند و این امر به صورت عمده در قرن گذشته صورت پذیرفته است. این حقیقت تلخ با در نظر گرفتن اینکه جنگلها زیستگاه اکثریت گونه های زیستی شناخته شده در کره زمین محسوب می شوند، نمود بیشتری می یابد.

علیرغم وجود مواردی از احیاء جنگلها، در تمام جهان و به خصوص در مناطق استوایی وسعت جنگلها به سرعت در حال کاهش است. در میان اکوسیستم های غنی حدود ۱۰% صخره های مرجانی از بین رفته اند و یک سوم بقیه نیز در ۱۰-۲۰ سال آینده از بین خواهند رفت. درختان حرا ساحلی نیز که زیستگاه گونه های بیشماری از جانوران آبزی و پرندگان و... محسوب می شوند، آسیب پذیر گردیده و نیمی از آنها تا به حال از بین رفته اند.

تغییرات آب و هوایی اتمسفر مانند تخریب لایه ازن و تغییرآب و هوا، وضعیت موجود را وخیم تر می نماید. در اثر نازک شدن لایه ازن ، میزان تابش اشعه های ماوراءبنفش B که برای سلولهای زنده مضر است به سطح زمین افزایش می یابد. گرم شدن کره زمین تغییراتی در زیستگاهها و پراکندگی گونه ها ایجاد نموده است. به گفته دانشمندان حتی یک درجه افزایش دمای میانگین کره زمین در زمان محدود تعداد بسیار زیادی از گونه ها را در معرض نابودی قرار می دهد و سیستمهای تولید غذا را نیز با اختلال جدی روبرو می سازد.

کاهش تنوع زیستی اغلب میزان و ایجاد اکوسیستم ها را کاهش داده و در نتیجه سبد کالاها و خدماتی که توسط طبیعت ایجاد شده و در اختیار ما قرار می گیرد را کوچکتر می نماید. کاهش تنوع زیستی، اکوسیستم را ناپایدار نموده و توانایی آن در مواجهه با بلایای طبیعی مانند سیل، خشکی، طوفان و یا مشکلاتی از قبیل آلودگی و تغییرات آب و هوا که توسط بشر ایجاد می شوند را کاهش می دهد. تا به حال هزینه های زیادی برای جبران خسارات ناشی از سیل و طوفان که در اثر از بین رفتن جنگلها شدت یافته است، صرف شده و انتظار می رود که گرم شدن زمین خسارات بیشتری را موجب شود.

کاهش تنوع زیستی به صور دیگر نیز مخاطره آمیزاست. هویت فرهنگی ملتها به شدت ازمحیط زیست آنها ریشه گرفته است. تصاویری از گیاهان وحیوانات به عنوان سمبل در پرچم، مجسمه و تمثالهایی که نماد فرهنگی جامعه را به تصویر می کشند،مشاهده می شوند.

در حالیکه کاهش تعداد گونه ها به صورت طبیعی اتفاق افتاده است، سرعت انقراض به علت فعالیتهای بشر شتاب فزاینده ای یافته است. اکوسیستم ها پراکنده و یا ناپدید شده اند و تعداد کثیری از گونه ها نیز در حال کاهش بوده و یا منقرض گردیده اند. بعد از انقراض نسل دایناسورها که در ۶۵ سال پیش به علت بلایای طبیعی به وقوع پیوست، ما انسانها بزرگترین بحران انقراض را ایجاد نموده ایم. این مسئله با توجه به وابستگی بشر به محصولات کشاورزی، دارویی و دیگر منابع زیستی و تجدید ناپذیر بودن انقراضها ی مذکور، تهدیدی برای سلامت انسانها محسوب می شود. علاوه بر اینکه ضعیف نمودن سیستم حمایتی زندگی تبعات بسیار وخیمی را به دنبال خواهد داشت، از بین بردن اشکال حیات ومحروم نمودن نسلهای امروز و آینده از حق حیات، عملی غیر اخلاقی محسوب می شود.

آیا ما انسانها قادرهستیم که از اکوسیتمهای موجود در جهان و گونه های ارزشمند آن وهمچنین میلیونها گونه دیگر که تعدادی از آنها غذا و داروی فردای ما را تامین می کنند، محافظت نمائیم؟ پاسخ به این سوال را باید در توانایی ما در همراستا نمودن نیازهایمان با توانایی طبیعت در تولید مواد مورد نیاز و بازگرداندن مواد زائد به چرخه طبیعت (بازیافت) جستجو نمائیم.


تنویر افکار و آموزش

مرحله گذار به توسعه پایدارنیازمند تغییر نگرش عمومی نسبت به بهره برداری قابل قبول از طبیعت است و این مهم تنها در صورتی که افراد از آگاهی، مهارت و تشکیلات لازم برای درک و پرداختن به موضوعات تنوع زیستی برخوردار باشند، انجام پذیر خواهد بود. دولتها و واحدهای اقتصادی باید در زمینه تامین نیروی انسانی و آموزش آنان سرمایه گذاری نموده و از دانشمندانی که با موضوعات تنوع زیستی در ارتباط هستند و می توانند راهنمائیهایی در زمینه تنوع زیستی ارائه نمایند، حمایت نمایند.

همچنین نیاز به تدوین برنامه بلند مدت تنویر افکار عمومی برای ایجاد تغییردر نحوه رفتار و نحوه زندگی و آماده نمودن جوامع در پذیرش تغییرات مذکور، احساس می شود. ارتقاء آموزش یکی از اهداف بیان شده در معاهده تنوع زیستی است.


نقش افراد در حفاظت از تنوع زیستی

اگرچه دولتها نقش رهبری را درحفاظت از تنوع زیستی و هدایت مشارکت فعال کلیه بخشهای جامعه بر عهده دارند، فعالیت میلیاردها انسان در حفاظت از تنوع زیستی و بهره برداری پایدار آن، بسیار تعیین کننده خواهد بود.

جوامع محلی که "مدیران بلافصل" اکوسیستم هایی محسوب می شوند که درآنها زندگی می کنند، تاثیر بسیار مهمی در جوامع بر جای می گذارند. بسیاری از پروژه ها که در سالهای اخیر انجام شده اند، مشارکت جوامع محلی را با مدیریت پایدار تنوع زیستی ، همکاری ارزشمند تشکلهای مردم نهاد و سازمانهای دولتی همگام نموده اند.

در نهایت شهروندان آخرین تصمیم گیرندگان در زمینه تنوع زیستی هستند که از طریق انتخاب دقیق محصولات خریداری شده و حمایت از سیاستهای دولتهای متبوع خود، جهان را به سمت توسعه پایدارهدایت می نمایند. اگرچه دولتها، شرکتها و دیگران، مسئولیت تنویر افکار عمومی را بر عهده دارند، ولی در نهایت تصمیمات "فردی" که میلیاردها بار در روز اتخاذ می شوند، تعیین کننده خواهد بود.


نتیجه گیری

اگرچه هنوز معاهده تنوع زیستی دوران طفولیت خود را سپری می نماید، ولی حضور و تاثیر آن کاملاً محسوس است. فلسفه توسعه پایدار، راهبرد اکوسیستم و تاکید بر روی ایجاد مشارکت، همگی درشکل گیری اقدام جهانی در زمینه تنوع زیستی موثر بوده اند. اطلاعات و گزارشاتی که دولتها گردآوری و با یکدیگر مبادله می نمایند، زمینه مناسبی برای درک چالشها و حل مشکلات خواهد بود.

فعالیتهای زیادی در پیش رو وجود دارد. مسیری که کنوانسیون تنوع زیستی کره زمین در قرن آینده طی می نماید، مهمترین آزمون ارزیابی میزان موفقیت آن خواهد بود. در شرایطی که امروزه رشد فزاینده جمعیت انسانها، تغییرات آب و هوا، تخریب لایه ازن و مواد شیمیایی مضر، گونه ها و اکوسیستم ها را به صورت جدی تهدید می نماید، در صورت عدم حفاظت موثر از تنوع زیستی ، کودکان امروز ، فردا در دنیایی محروم زندگی خواهند نمود.

راه حل جلوگیری از وقوع تراژدی مذکور توسط استراتژی جامع و جهانی تنوع زیستی ارائه گردیده است. در صورتی که دولتها، کلیه مفاد کنوانسیون را اعمال نمایند و حفاظت و توسعه پایدار تنوع زیستی را به عنوان یک اولویت اصلی قلمداد کنند، دستیابی به آینده ای روشن و ایجاد ارتباط جدید و پایدار بین بشر و طبیعت برای نسلهای آینده امکان پذیر خواهد بود.

 

گردآوری و ترجمه: ویدا منتخب

منبع : http://www.cbcz.ir





نوع مطلب :
برچسب ها : کنوانسیون تنوع زیستی، تنوع زیستی، CBD، سازمان ملل متحد، برنامه محیط زیست سازمان ملل، تهدید تنوع زیستی، تغییرات آب و هوایی، آموزش محیط زیست،
لینک های مرتبط :





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
تماس با ما
 
 
بالای صفحه